Het Volk God's, Menschenharten

•493

noemde hem Sandolphon, wijl hij zelfs den doodsengel in zijn laatste uren overwon. En Igmaniz leerde hem al dieper schouwen in het karakter van den goeden

Boodschapper...... Al het duister van leer en gebod,

doorvlamde de Propheet met de klaarheid van zijn woord en daad. Hij verscheen telkens op aarde in onherkenbare gestalten, als redder van zijn volk. Hij was de heilige beschermer van alle wanhopigen en geslagenen. Hij was ook de beschermer van Rabbi Akiba's lijk...

Pésach was de Heilige Elia met zijn adem overal, in leerschool en bij stervenden... Igmaniz leerde hem ook de spreuk, die er leefde in de Mischna: ״Die wijs wil worden ga naar het Zuiden,... die rijk wil worden trekke naar het Noorden"...

Zoo had Josua bewust, vijftig jaar lang Pésach gevierd en was hij opgegaan tot God s huis. Als kind, bij zijn ouders, en toch in zichzelf gekeerd en geheel

verzonken....... toen hij in een vreemden duizel van

gevoel en verdichting las, dat de zee voor den Eeuwige bij den Uittocht vluchtte, de Jordaan snel week; dat bergen huppelden als rammen en heuvelen als lammeren. Toen hij las, dat de aarde beefde voor God. En nooit werden hem die beelden en gelijkenissen leeg klankspel van vrome woorden...

Later had hij Pésach gevierd met Judith en zijn eigen jonge huisgenooten! Nóg later, met Rebecca alleen en zijn arme broers en zusters. Een enkel keer, als boetprediker tegenover slingerenden Bram. En nu, dit jaar, in de verschrikking van het Rozenheim-gebeuren, eigenlijk zonder Rebecca, al was zij weer op de been... Hij verstond den menschengeest van tegenwoordig niet meer. Alles botste zoo wreed en wrang tegen

elkaar op. Dan...... zijn goddelijke eerbied voor de

ouders... Stil maar, hij mocht er niet aan denken...

In Rebecca's oogen ontdekte hij een inkennig licht.