Het Volk God's, Menschenharten

•464

Sabbath- en Jomtof-tijden verheerlijkte hij het Opperwezen, dat door Zijn woord en Zijn adem het uitspansel schiep...... Maar het uitspansel had hij nooit

gezien... wél zijn woning-zoldering... Op Zaterdagavond heiligde hij de nieuwe maan, die hij thuis direkt

verloochende als ze in zijn kamer scheen...... Maar

Nathan Bronkhors kende prompt alle ceremoniën. Hij boog, rolde vroom de oogen, hief extatisch de handen. Nathan vastte, tuchtigde zich precies naar voorschrift en bevel. Hij wou alle vromen en alle Joden somber bedreigen met vervloekingen van het Opperwezen. Hij wou ze zien tuchtigen en ze pijnigen met vroomheid en geloofs-angsten. Hij bad en kreunde, maar niets ontging hem terzelfdertijd, van buurman's handelen en spreken. Vroom, dwepend-vroom was Nathan Bronkhors, in Sjoel, op straat, op markt en tusschen

geloofsgenooten. Hij stikte haast van vroomheid......

Hij bevitte kleingeestig en uiterst pedant, luttele foutjes in dienst, in ceremoniën. Hij bad en zong met smetteloozen ijver en met grooter kennis dan de Opperrabbijn. Al zijn vroomheid was van buiten te zien, in bidoogen, aan bidhanden, aan drukke bidge-baren. Maar van binnen gebeurde er niets in Nathan Bronkhors; wachtte hij op de geboorte van het éérste, innerlijke ontroerinkje. Nathan Bronkhors voelde brandende afgunst op al zijn naasten. Hij eerde niets en niemand. Maar de gebeden en zegeningen bleven gloeien op zijn vaalroode lippen, zooals de soep vóór hij naar Sjoel ging, erop bleef kleven. En zoo uit Sjoel,... dadelijk weer eten, weer slikken, kauwen, smakken, en nagaan of al de kluifjes wel in zijn bord dropen van vet en merg. Dan schold hij zijn vrouw; jammerde zijn stem...

— Noh!...... nog niks heb ik gehad as...... as één

bordje slappe soep!... Hier... daar... schaam je,... neem maar wég! Ik lus nie meer!...