Het Volk God's, Menschenharten

393

er omheen gekletst. Voor Uriël stak in alle lyriek een brokje capricieus zielsbedrog... Papa, in zijn Joodsch paganisme, leefde nu eenmaal gansch anders van binnen dan hij. Papa leefde heelemaal als individualist. Leo verbrokkelde zich tusschen psycho-analyse, spitsvondige handelsrecht-studie en canailleus zwabberleven. Uriël begeerde diepere vermenging met het algemeene, het almenschelijke, en haatte alléén hersenwerk. Uriël voelde dezen tijd wel als een chaotische, maar toch ook als een wreed zuiveraar, een brenger van nieuwe waarden, van nieuwe drift; van een oneindig-mensche-lijker meevoelen met al het bestaande, dat in wriemeling en woeling ieder gebeuren bloedig openspleet. Uriël minachtte, Papa verheerlijkte vaak het individu. Papa vereerde Napoleon grenzenloos, als wrochter en schepper uit eigen onwrikkelijke eenheid en ikheid. Uriël, al voelde ׳hij de bovenmenschelijke machtspsyche van Napoleon, vond Bonaparte in zijn blind-slaande eerzucht, tragisch-rampzalig slachtoffer van een Luciferiaansch, eenzaam Zelf; uiterste toespitser van het heerschers-ik, wiens val, reeds bij zijn geboorte, met bloedteekenen aan de hemelen verkond werd... O, Uriël wist zich een Klein Duimpje naast de algeweldige, geheimzinnige en daemonische kracht-natuur Napoleon; naast dezen vermetelen ontbrander van eeuwig-menschelijke hartstochten. Maar de toekomst had andersoortige helden noodig. Een Lenin, die nimmer hoefde af te sterven van aardsche praal, en het melancholieke rotsengrauw van Sint-Helena als slotdecor missen kon. De toekomst had geen behoefte meer aan bommen- en granaat-helden; geen kuras-siers-bedwelmers; geen Talma's-in-de-krijgskunst. Hoe onherkenbaar verouderd en anecdotisch-ver-wrongen lag deze kruitdamp-heroïek al achter ons, in dezen tijd van strijdend socialisme, communisme en Rusland's revolutie... Er was altijd botsing geweest