Het Volk God's, Menschenharten

335

strijd. Zijn tweede boekhouder, Bongers, lachte geniepig. Zijn eerste, Jolly, bestreed hem grof en ronkend-brutaal in het gezicht, ten aanhoore van klerkjes. Zijn saamknellende disciplinegreep op het heele personeel, was verslapt en ontspannen. In de zaak bestond niets dan volslagen doellooze bedrijvigheid. Zijn menschen konden zich urenlang bezighouden met al wat op het Amstelwater gebeurde. Stil-glimlachende Rozenheim, eens de machtigste com-missionnair in geslepen,... kon alleen maar wroeten en woelen in onverkoopbare ״schatten". Rozenheim wilde nü alles omverloopen. Hij wou stompen, slaan; in hoon en woede uitgieren. Hij wou menschen, die om iets zanikten, afrossen, wegtrappen.

Rozenheim begeerde eigenlijk nooit stoffelijken welstand óm het geld. Maar zijn heele maatschappelijke levenshouding was, al een menschenleeftijd lang, vergroeid met eigen fortuin. Wanneer zijn bezit in diamant waardeloos bleek, dan werd zijn heele leven waardeloos. Als zijn zaak kelderde, kelderde hij mee. Neen, dat was geen denkbeeldigheid, geen dwanggedachte, maar een werkelijk dreigend gevaar. Dat gevaar overwolkte hem in heel zijn donkerte, van ochtend tot nacht; bracht stillen angst of alarmeerende uitbarsting. Vroeger wist hij niet wat hypochondrie beteekende. Van eind 1929 af, de eerste groote verschrikking, wrong en wroette er angst-melancholie in hem los. Nu, al in de helft van 1932, bijna drie jaar later, was ze verergerd; verhevigd door de verniel-crisis. Henri wist het wel,... er kwam niets van een hernieuwde regeling omtrent de quota der productie in ruw en geslepen. En er kwam niets van een internationale prijzenpolitiek. En als er een conferentie kwam met de Zuid-Afrikaansche machthebbers, zou ze toch niets uitrichten. Alles, alles ontbond, alles stierf af...

Henri wou, kon zijn beklemmingen niet meer ver