Het Volk God's, Menschenharten

319

raire genres, als ontnuchtering van alle gedweep. Het tegenstrijdige van Uriël's diepere natuur, vond in zulke strijdschriften koelende bevrediging. Ook zijn vreemde weifelingen. Dan maar niet in den Senaat, noch Papa in het College van Curatoren, hoonde hij stilletjes. Veel vaker was hij saam met zijn vriend, Frans Tillema Lubbers. Hij wette zijn geest aan het vlijme woord van den aristocraat. Uriël hield al meer en meer van zijn ״Goddamns" en van zijn louter-geestelijken drang. In dien man leefde zuivere liefde voor kunst en wijsheid. Ontroerd sprak Tillema over den pas gestorven Arthur Schnitzler. Hij vereerde dingen in den scherp-grooten Jood, die door rasverwantschap Uriël heel anders voelde. Voor Tillema was Schnitzler dé zinnelijke vrouw-doorgronder, de navrante opensnijder van het menschelijke binnenste. Hij bewonderde in Schnitzler den spotzieken droomer, den dichter, zoo uit de maan gevallen. En het botte geleuter over zijn fin-de-siècle-geest verachtte hij hartgrondig... Hoe diep-menschelijk begreep, omkoesterde Schnitzler zelfs, de erotomanische sfeer van misdaden en zonde. Hoe diep doordrong hij de verdorvenheid van hen, die de weelde tot ontoerekenbaarheid verzwakte en uitmergelde. Hoe beklemd bracht hij den geur van het overbeschaafde, rottende en gistende... Lubbers zag niets anders in Schnitzler, dan den edelen herschepper van het klein-tragische, waarin het pathologische gewelddadig meegesleurd wordt. De neurologische ontleding bleef verstandelijke wetenschappelijkheid, waarin de intuïtie, innerlijk-peilende psychologie van den genialen kunstenaar, worstelde met de ontledende exactheid van den medicus... Voor Uriël bleef Schnitzler meer de gekwetste, teleurgestelde mensch, ironisch, scherp, maar toch een zelfbe-dwelmer, een begoochelaar van eigen en anderer Ik. Het wrang-sexueele was als de zacht-hevige beet van