Het Volk God's, Menschenharten

293

dwarsstraat, op woelzieke Joden-Breestraat en Sint-Anthoniesbreestraat, op geruchtlooze Raamgracht, Burgwallen en in vaal-doodsche slopgangen, — door héél de Jodenbuurt, flonkerden achter ramen, tegen muren of op schoorsteenen, spitse vlammetjes; goud-ontgloeide oliepitjes van Chanoeka-wijzers of scheen droomrige kaarsengloed van menoroth uit. Onder nederig-vrome, Joodsche dagzwoegers vooral, bleef het Chanoeka-feest, het ,,anzinden" van Chanoekielje en menora, een stralende troost; een troost van het sterretjes-verre licht, dat in teere kransen door klammen Decembermist heenglinsterde. Armelijkste Joden, in gezinnen, bemurmelden een oosterschen, sprookwazigen Chanoeka-glans; ontstaken in zichzelf # een zaligend verlangen naar warmte en zon; brachten in hun droeve, verzonkene zielen, opgejaagd door zorgen, in deze tijden van moordende crisis, een onverborgen hunkering naar herstel, naar een soort van opstanding; uit onbewust-messiaansche levensdrift, gedaanteloos geboren, als nazwevende licht-droom uit het Oosten; lichtdroom, die door eeuwen-nevelingen heen, nooit had opgehouden te schijnen, gelijk het ééne, uitgedroogde oliekruikje bij de Tempel-reiniging, onder de heldhaftige Maccabeeërs, nooit had opgehouden te branden.

In groote en kleine sjoels ontvonkten, vóór de drempelen der Heilige Arke, de veelarmige Chanoeka-kandelaars hun kaarsen en slurpten het donker uit alle hoeken op. Overal de zachte, vreugdelijke lichtjes-Chanoekielje, de stille jubel, zinnebeeld van hoop op hooger leven. Gezongen lofspreuken bleven deinen om de lichtende luchters, boven geloovige hoofden, als namurmelende zegeningen.

Maupie Nagel van de Snoekjessteeg, negociant in ongeregeld goed, had op het morsige winkelkantoor van zijn heel diep, ruim en kelderlaag onderhuis,

Menoroth: luchters. — Anzinden: ontsteken.