Het Volk God's, Menschenharten

148

individualisme krenkte en bestreed. En de compagnon van Schrijvers, Joseph Kok, een écht-stille weldoener, die de linker- en de réchterhand vergat. Grooter rachmonoes-mensch bestond er in Amsterdam niet. Maar nóg eigenwijzer dan Schrijvers. Van de diepst-sociale oorzaken der catastrophe begrepen zij, ondanks al hun duiten, niet veel. Zóó redeneeren als Schrijvers, was een soort van onbewust-misdadig optimisme en onbekookte luchthartigheid. Waarom telden zij niet mee het ontzettende feit, dat, zooals in Frankrijk, het groote publiek den adel van den diamant-op-zichzelf, ging verloochenen? De valsche-juweelen-mode in Parijs, had Rozenheim al tonnen gekost. De schrik moest ieder bezitter van geslepen hierbij om het hart slaan! Deze mode was een tijd-kenmerk. Geen geld... geen middelen,... tóch schittering. Zei dat feit den fabrikanten Schrijvers en Kok weinig? Neen, Henri liet zich niet opjagen, benauwen door schijn-manoeuvres. Maar Ihij wist wat er nu voor parelen-colliers doorging...

Productie, goed. Maar consumptie, beter. Als nu de concurrentie moest gaan tegen het gebruik zelf van diamant, verdrongen door allerlei vunze kunstgewrochten, dan was er fataal en onwrikkelijk een tragisch, een vreeselijk einde voor arbeiders, tusschen-handelaars, voor juweliers, fabrikanten en makelaars.

Ineen dacht Henri aan zijn ouden, goeden vader, den grooten kunstslijper Sallie Rozenheim. Dié verkondde zijn leven lang dezelfde soort van koppige en dwarse inzichten in het vak, dat eeuwig en altijd zou blijven bestaan. En Jonas Fontein dito, dito. Maar die spotte scherpzinnig, raak, humoristisch, in zijn optimisme. Schoon ook alweer !heel anders dan Siegfried, die alles schematisch overzag, in een oogwenk vatte en diep doorgrondde. Vroeger erkenden al die heeren, Joodsche bankiers zoo goed als vakmenschen, gretig

Rachmonoes; medelijden.