Letterkundig leven, deel 1

HERMAN HEYERMANS. 8₉

hoogere levenswijsheid wordt hij, daar waar elementen uit het wezen van Mathijs de Sterke, in het onverduw-baar-menschelijke, de lachende kracht om zich over smart heen te trekken, saamsmelten met iets van het koortsig-visioenaire en sprookjesachtige van den knaap Jan met zijn Zwaan, in Uitkomst, en dat nog weer eens gemengd met de snakerijen en smartelijke geestigheden der Robert en Bertram-schavuiten uit het kluchtspel.

Dan, wanneer zoo alle eigenschappen gaaf tezaam treden in zijn werk, en dat gebeurt, behoort hij tot de allerbeste kunstenaars van dezen tijd, in gansch Europa.

Want teerzinnigheid en fijnheid behooren evenzeer tot zijn natuur als kracht en energie.

Kijk eens, jarige Herman, nu heb ik toch gespeecht. Vergeef je collega, die medelijden heeft met zijn functie als gelegenheidsredenaar, waarvoor hij alle geschiktheid mist. Juist op zulke huidetoeters te moeten blazen brengt de woeste neiging in me veel liever snijdende en vlijmende hatelijkheden te zeggen, gelijk de nar al wilde doen, en ze gaan me makkelijker af dan lieftallige vleyerijen. De bijtende dingen vangen gretiger gehoor. En toch moest ik spreken, omdat nu eenmaal op 3 December in 1864 een schreeuwleelijk geboren werd die dadelijk in lurklatijn begon te dreigen.... ״als hij niet de collega van Molière, en de makker van Shakespeare kon worden, maakte hij binnen een week rechtsomkeer."

De baker schrok, maar Onze Lieve Heer begreep dien durf, waardeerde den levensmoed en bewaarde je voor onze Hollandsche natie.

Het ontbrekende half eeuwtje krijg je op dit vijftigjarig bestaan tot geschenk onder die voorwaarde dat het Je slechts van seconde tot seconde wordt afgestaan.

Je vriend.