Mijn zwerftochten door Jordaan en Donker Amsterdam

de loutere stemmings-schoonheid, naar de don-ker-sombere schutsluizen, naar de geteisterde gebouwrompen-in-afbraak, naar de oude bruggen met hun wonderlijk glanzen-dempende vaargaten, naar de schaduwig-doorslopen poorten, onder een paarsen gloed van uitzinkenden schemer en avondzon beschenen. Rembrandt zwierf langs de eenzame aarden stadswallen met hun maatloos hemelruim en hei-overstraald of week-wegneve-lend vergezicht. Hij bestaarde er de zwaar-opto-renende wiekmolens en hij overdroomde schansen, bruggetjes en steigers, en beeldde al dat eenvoudige met een soort van diep-godvruchtige, toch menschelijke innigheid. Nu heeft Amsterdam, al is de oude stad ten deele aan het verdwijnen, toch nog prachtige dingen van het verleden bewaard. Juist door haar geweldige uitbreidingen en haar schaamteloos verdringen van het oude, heeft zij een dubbelkarakter gekregen. Amsterdam is vooral tijdens en na den oorlog, verinternationaliseerd. De vogel-cierlijke vliegmachines van het Elta-terrein gonsden in hol-landsch-blauwe zomerluchten als dwalende arenden, die van hun bergtoppen waren weggelokt en onder een soort van in-kringen-vliegende-onthut-sing, plots bóven een zee van daken neerstreken. Groote café's en reclame-bioscopen zijn bij tientallen verrezen. Het brutale electrische licht

176