Mijn zwerftochten door Jordaan en Donker Amsterdam

gers en drijvers en stuwers van geweldige cultuurkrachten, van artistieke, geestelijk-scheppende en sociale machten, die de groeiprocessen van de veste veroorzaakten of uitlokten en die andersom, in eeuwige maatschappelijke wisselwerking, door de stad zelve weer tot groote daden werden aangewakkerd. Want de geslachten schiepen de stad, en de stad schiep weer nieuwe geslachten.

II

Wie onzer moderne Amsterdammers, die geen fijnzinnig speurder, historisch onderzoeker of dichter is, gaat bij het aanschouwen van het ge-druischvolle moderne verkeer en bij het wereldstadachtig bewegen van mensch en voertuigen in de wemelende hoofdstraten, terug naar het nietige oud-Amsterdam van eind Xllde, begin XlIIde eeuw, naar het verachtelijke visschers-dorpje? Dit zal slechts bij heel weinigen het geval wezen. En toch ligt er een over-groote, mij-merzoete bekoring in de historische bezinning; in het met-de-verbeelding-doorleven van vroegere worsteltijden; in het opnieuw volgen van wording en aanwas. Want al wat nieuw is ontstaat uit het oude. Dat oude was óók eens nieuw; precies zooals het nü nieuwe, weer oud zal worden. En zoo voelen wij, vergankelijke schepselen, ons in

166