Studiën, tweede bundel

308 STUDIËN

Dit boek is goed om zijn innige ziels-zuiverheid, om zijn dramatischen gang en om de wijd-uitge-leefde groote ontroering, overal waar de moederfiguur is uitgebeeld. In dezen figuur-bouw bleef ze niet bij de zelf-ontroering steken, zonder die ook voor anderen te belichamen in vorm, kleur, klank, rhythme. Nergens is er hol gerucht in haar woord, nergens leeg geklank van woorden, of kunstvol, koud-kundig technisch gepeuter, als zij de ״moeder" geeft. Nergens een mistroostige Balzac-allure van cyclus-nabootsende verschrompelde smakkerts, schalk-romanschrijvers, die mee-nen, door menschen van het eene boek in het andere over te dragen al iets episch of grootsch op-zich-zelf verricht te hebben.

Moeder is het mooiste en rijpste werk van mevrouw Van Gogh en dramatisch een der sterkste boeken van dit jaar. Haar stijlkunst moet nog heel veel fijner, en vooral persoonlijker, oorspronkelijker worden. Haar woord is niet wankelloos, niet met de aandoening saamgeklonken. Ze moest, öf het lyrisch-sprookjesachtige van haar diepere en schuw-zieke natuur geheel weghouden, uitschakelen, of zóó doorwerken dat we die diepere natuur ontroebel zien naar vóór treden. Zelfs in simpele zinnetjes is er vaak slordigheid en gekeelde rhetoriek. Moet mevrouw Van Gogh nu nog schrijven: „Zijn oogen hingen aan haar lichaam?" Pag. 191. Ook op pag. 78