Studiën, tweede bundel

300 STUDIËN

werking van aanleg en individueel vermogen.

Ook het boek Moeder van mevrouw Anna van Gogh is vooral door zijn dramatische diepte, zijn drukkende, zware, maar zielsvolle melankolie van groote beteekenis. Als verhaal lijkt 't vaal, monotoon, grauw, maar dat is een tonaliteits-indruk. De gesmoorde, maar door alles heendringende smart-ontroering van dit boek is niét meer te vergeten. Wat 'n donkere melodieusheid van levens-bewustworden, wat een onderwerping, een ziel-scheurende verdroeving en verstilling van liefde-begeeren in dit boek. Hoe vèr staat het, als ziels-werk, boven het fonkelend-scherzoleventje van Een huis vol menschen; hoeveel dieper van dramatische werking is het. — Ik hoop u dit stille drama, met zooveel talent beheerscht en afgewikkeld, nader te brengen.

De dramatische kracht van dit boek ontstaat niet door het psychologisch uitvezelen en losspinnen van droefnis-gevoelens, het woelen in smart-gewaarwordingen, noch in het ver-melan-koliseeren der moeder-eenzaamheid, doch leeft alleen op en staat fel overeind door de strak-forsche en toch in teedere omlijning verdoezelde teekening van haar levens-lotgevallen.

Telkens, na weer een hoofdstuk beëindigd te hebben, zegt ge tot u-zelf: wat 'n onafwendbare tragiek; wat 'n hardnekkige, alle geluk weerstrevende ellendedrang in zoo'n levensproces,