Studiën, tweede bundel

MOEDER 299

b. v. is vooral psychologisch talent, Johan de Meester veel meer dramatisch, uit eigen aard en levensaanleg, Marcellus Emants psychologischdramatisch, maar veel meer door de analyse dan door de synthese gedomineerd; Heyermans is ook in zijn schets- en romanwerk onmiddellijk-dramatisch, Streuvels symbolisch-dramatisch. Ook in den roman zal het gaafst de dramatiek leven bij hen, die oorspronkelijk dialoog-scheppend vermogen bezitten. Lyrische verzinging van het woord valt altijd weer terug op zelf-emotie. En al zingt de taal als een zoet-aangestreelde viola da gamba, met alleenlijke lyriek is geen drama te naderen. Ook in romankunst staat het hóógst, 't onmiddellijk dramatisch vermogen, dat bij de eerste pagina, in beschrijving, karakteristiek, atmospheer geven, in één regel dialoog, al uittreedt. Zoo zien we b. v. in Carry van Bruggen, soms de dramatische levensvisie, in Van Campen, door vele stemmings-verfijningen afgeleid en ver-ijld, de lyrisch-meditatieve en droom'rig psychologische, domineeren; schoon hij zuiverder en sterker dramatisch voelt dan deze schrijfster. — Het is bij de eerste geen bewust-dramatische voordracht der dingen, een min of meer rhetorisch inmengsel van pathos en levensbeweeg, en bij den tweede geen willekeurige verbinding van psychologie en door eigenaardige klankeffecten bewogen lyriek, — maar een innerlijk-onbewuste