Studiën, tweede bundel

MOEDER 297

kunstenaars waren: Bach, Beethoven. — Wagner, en nu de, in cacophonieën en woest-orgiastische klankeffecten zwelgende moderne meester Strauss, zijn scheppers en voortbrengers van het muziekdrama..... Maar de allergrootste en meest

magistraal-menschelijke dramaticus is Beethoven, en dat niet in zijn muzikaal-dramatisch opus 72, maar in zijn absolute instrumentale muziek, zijn in titanische scheppings-spanning geschreven sym-phonieën en in zijn Missa Solemnis. En Bach in zijn passie-muziek, waarin de Coraal-melodie in het gezongene de hoogste dramatische uitdrukking krijgt. Precies zoo in de moderne literatuur: het drama het machtigst en meest geweldig bij Balzac, Zola, Flaubert, Tolstoi, de romandichters.

Zoo openbaart zich het wezen van den geboren dramaticus niet slechts in voor tooneel geschreven stukken, maar in allen arbeid, in romans, novellen, zelfs in critische literatuur, in zinnebeeldig werk, vooral ook in geschied-beschrijving. Vandaar Carlyle's bekoring en groot visueel vermogen: hij schiep en zag en leefde dramatisch, deze donk're stouwer van doorwrochte kennis. Carlyle moogt ge gevoeglijk een dramatisch historicus noemen, in tegenstelling met den woest-lyrischen Michelet, die alleen dramatisch situatie-gevoel bezat.

Als ik nu iets over het boek Moeder van mevrouw Van Gogh wil beweren, dan stel ik voorop