Studiën, tweede bundel

184 STUDIËN

willens een verwarring met de beelden die hij kent en het gevoel dat ze ingeeft. Ieder woord in zijn vers neemt niet alleen de tint, maar ook het leven van vroeger weg. Vol zinnigheid stort hij zich in al het gewetene van vroeger en nu ontstaat er een associatie-proces in de herinnering. Zijn materiaal is vastgehecht aan lectuur. Hij gebruikt niet slechts de taal, maar ook de beelden, de gevoelsvor-ming der Ouden. Waar andere dichters onmiddellijk putten uit het doorleefde, daar put hij uit studie, uit literatuur. Het is na-klank, na-gemijmer en een doorgevoerde precieusheid die alle spontane ontroering keelt. Deze lieflijkheid zou veel lieflijker zijn, indien ze niet zoo.... oud-lieflijk was.

De erotische harpspeler Hooft kon zoo zoetjes tokkelen. Hier wordt wel het oude instrument bespeeld, maar de ziel ontbreekt. Men krijgt nu telkens de idee, dat de dingen niet eerst diep gevoeld en toen uitgezongen zijn door den dichter, maar dat hij, alle plooiingen van dien argeloozen stijl kennende, de sentimenten heeft pasklaar gemaakt aan een klacht van liefde. M. a. w. het sentiment is ingebracht om de bestaande schoonheid der taal, inplaats van het woord te doen geboren worden uit de bestaande schoonheid van het gevoel. Het is"'zoodoende geworden, allicht onbewust, een ver-onzuivering van een oorspronkelijk mooi ontroeringsleven. Op den duur weet hij zelf geen weg meer in dezen psychologischen