Studiën, tweede bundel

MODERNE ZIEL EN OUD INSTRUMENT 181

Het twintigste-eeuwsche leven, dat is zijn atmos-pheer, dat staat in zijn gebeuren om hem heen. Tusschen de uitingen der huidige menschheid leeft, denkt, voelt en werkt hij. Alleen 't volgende mogen we veronderstellen.

Zóó zeer door aard en geestelijke gesteldheid afgezonderd van het tegenwoordig bestaande, dat in zijn rumoer en luidruchtig sociaal vertier het godvruchtige en in-zich-zelf-gekeerde ontbindt; geheel in verbeelding levende op het aloude; gedrenkt in de diepste kennis dier tijden, is hij er toe geraakt, zich, met héél zijn wezen, in ontroeringen en gedachten te vereenzelvigen met het vroom -en zoetzinnige tijdperk waaraan hij zijn uitdruk-kings-materiaal en zijn geestelijk streven ontleent.

Dat is aan te nemen. Maar toch zal het proces der teruggroeiïng altijd gesneden hebben de banen van dit moderne denk- en voel-leven. En nimmer zal hij op andere wijze dan door aanleering, intellectueel inleven, het vlotte gebruik dier uitdrukkingsmiddelen hebben kunnen bemachtigen. Want met de kennis van oud-Nederlandsche woordkeus, spelling, beeldvorming, rijm en rhythme, is hij niet geboren, noch opgegroeid. Noch met de verbinding, verplooiing, omwerking en uit-zegging van het gevoel en de gedachte. Als Vlaming kon er hoogstens meer verwantschap zijn. Maar daarmee absoluut niet de wezenlijkste echtheid van het psychisch bestaan dezer midden-