Studiën, tweede bundel

108 STUDIËN

Mr. ter Spil, een zeer scherpstekelig en fijn-polemiseerend vernuft overigens, grovelijk aangerand in zijn innigste schoonheid. Deze felle jurist blies den ganschen lyrischen rommel voor zich uit als een bolle bombastische opgeblazenheid. En meerderen zullen het doen, als ze, alleen acht gevend en koel-tekstkritisch ingaand op de groote, soms wel, soms heelemaal niet bedwongen stijl-bewogenheid en ontroering van Van Treslong, sléchts willen zien het minder-geslaagde stijl-deel. Men moet Van Treslong in de volle, schoone menschelijkheid van zijn gansche intuïtief-ge-groeide en gevormde wijsgeerigheid doorschouwen en dan eerst voelt men hoe diep en stil-rustig van binnen en toch hoe hevig-bewogen, bijna scheppend-dramatisch bewogen, deze mensch leeft.

III.

Het gaat niet aan in een kort bestek, zelfs maar bij benadering, den superieuren denk-inhoud van deze twee deelen weer te geven. Hij schrijft o. m. over de schemering der zelfbewustheid, over de inhouden van het Ik; over de bouwstoffen van het persoonlijk leven, over de stemmingsgemeenschap, de affecten-gemeenschap, de ge-voels-gemeenschap, de wils-gemeenschap, de geestelijke gemeenschap. Hij schrijft over het groepen-egoïsme, over den wil in allerlei gestalten. Hij schrijft over psychologie der heerschappij, over