Erets Israël, Het Joodsche Land

174 ERETS ISRAËL

den, en misschien zij wel in de eerste plaats, want zij komen uit de landen der verdrukking. Alleen wil het mij voorkomen, dat we ons in Palestina, evenals overal elders, een goede maatschappelijke orde alleen kunnen denken onder leiding van het intellect; en dat als leiders toch wel meerendeels gekozen zullen worden zulke personen, die aan een zorgvuldige opvoeding en degelijke studie hun geschiktheid tot leiders te danken hebben. We moeten in de eerste jaren niet te veel aan politiek doen. Er moet weinig gepraat en veel gewerkt worden; de politiek komt dan later wel van zelf.

Ik zeide reeds, dat ieder in volkomen vrijheid zijn leven naar zijn eigen godsdienstige overtuiging zal kunnen inrichten; daarentegen zal echter inmenging van de geestelijkheid in bestuurszaken niet toegestaan kunnen worden. Wat dat betreft, zoo moet erkend worden, dat het Turksche Gouvernement niet op rozen zit. Alle mogelijke soorten van geestelijken, kerken en kloosters genieten bijzondere voordeelen, zooals belastingvrijheid en vrijstelling van invoerrechten. De politiek gaat met de kerk hand in hand; de kloosters verwerven uitgestrekte goederen, de Turksche Regeering derft daarvan de inkomsten die haar billijkerwijze toekomen, en het land gaat eronder gebukt.

Wanneer het ons mocht gelukken om met de Turksche Regeering tot overeenstemming te komen, dan