Erets Israël, Het Joodsche Land

166 ERETS ISRAËL

uit het oog worden verloren, dat die gemeenschappelijke afstamming dan toch inderdaad nog iets is van niet zoo weinig beteekenis! Maar wanneer het waar is, dat in de jaren die achter ons liggen de Westersche Joden ten deele ontjoodscht zijn, dan is er toch geen enkele reden waarom de Joden, die zich in het Joodsche land te midden van hun stamgenooten zullen vestigen, niet weer verjoodscht zouden kunnen worden. Waarmede ik volstrekt niet wil zeggen, dat de Westersche Joden de zeden en gebruiken van hun Oostersche verwanten moeten overnemen, terwijl ik voor deze laatsten evenmin den Westerschen Jood in elk opzicht als voorbeeld wil stellen.

Waar het ten slotte op aankomt, dat is niet wat de Joden onderling van elkander scheidt, maar dat wat hen met elkander verbindt. En dan zal moeten blijken, of het gemeenschappelijke eigen Vaderland ons genoeg aan elkander zal verbinden, om de moeielijkheden van den aanvang te overwinnen. Practisch beschouwd zal zich de kolonisatie wel zoo ontwikkelen, dat de over-groote meerderheid der nieuwe bewoners gevormd zal worden door Joden uit Oost-Europa, terwijl het Westen in de meer intellectueele werkkrachten zal voorzien, zooals bestuurders en leiders en technisch ontwikkelden, die zich ten deele uit ideëele. waarschijnlijk echter ook ten deele uit zeer materiëele overwegingen tot het Joodsche land zullen voelen aangetrokken.