De Lafaard

199

slecht gericht was. Hij was het niet alleen, die, diep in, het schot vloekte, dat de hand moest afschieten; er waren er onder de kameraden velen, zeer velen, die spraken over ouders, moeders, over vrouw en kinderen, over de onmogelijkheid, dezen oorlog te winnen, nu de geheele wereld tegen Duitschland scheen samen te spannen. Ze waren het er allen over eens: „onze inval in België was een groote fout en we zullen er voor moeten boeten.” Alleen de allerjongsten, die kersversch in het vuur kwamen, toonden de oude vechtlust, maar bijna al de anderen spraken niet meer van overwinnen, doch slechts van volhouden en uithouden, van „durch-halten.” Er kwam gebrek aan goede soldaten, de ontzettende verliezen, door de aanvallen „en masse” tegen het gordijnvuur der kanonnen, dunden de gelederen, en het uitgestrekte front naar alle zijden noodzaakte tot een verbrokkeling van de kaders, welke den echten Pruisischen geest van het oorlogshandwerk, den zuur-deesem van de Duitsche legerkracht, in zijn werking deed falen.

Op een nacht werd weder een bevel tot een overrompeling gegeven. Russische krijgsgevangenen waren geprest om een breeden weg voor automobielver-keer te maken, ten einde voldoende ammunitie te kunnen aanvoeren. Vliegers hadden op den dag verkenningen verricht en zoo nauwkeurig mogelijk den te volgen weg voor de overrompelaars aangegeven. Er was gebrek aan leidende officieren gekomen en ditmaal werd aan Claus een luitenants-commando opgedragen. Hij sidderde inwendig van angst, toen hem het bevel werd meegedeeld, want hij wist, dat hij de geschiktheid niet meer zou bezitten, om zijn mannen ten zege te voeren en hij huiverde terug voor de verantwoordelijk-