De Lafaard

180

De Belgen, dat waren de opgeschrikten, de opgedron-genen, die gevochten hadden met haat en vertwijfeling in het hart, maar toch zonder woede, zonder krijgszucht.

De Franschen, dat waren de overtuigden, de bewusten; zij wisten, dat het tegen den erfvijand van zooveel eeuwen ging en nu, daartoe waren zij vast besloten, voor het allerlaatst.

De Russen, dat waren de voor het eerst geordende horden, die de nieuwe beschaving vechtende tegemoet gingen; zij wisten de wegbereiders te zijn voor de nieuwe, de Westersche vrijheicf, waarvan de Doema het begin was geweest.

Maar de Britten gingen ten strijde, als naar een sportfeest. Zij voelden zich de uitverkorenen; zij waren in de rol, die de Angelsaks altijd zocht, in waarheid of in schijn, de rol van den bevrijder, de rol van St. Joris, die den draak doodt. Dat is het Engelsche karakter. Een Brit wil altijd verdrukte onschuld redden, een Brit vecht altijd voor een ideaal en als anderen hem zeggen, dat hij zichzelf zoekt, dan antwoordt hij, dat hij, zich zelf zoekend, dit alleen deed om den verdediger van de zwakken sterker te maken.

Zij waren aan de Fransche kust geland, snel opgetrokken naar Antwerpen, maar te laat en te gering in aantal en te slecht voorbereid, om daar den Duitscher te keeren. Practisch, óók in tegenspoed sterk en nuchter, ja, dan wellicht het meest, hadden de Engelschen zich niet versnipperd of verzwakt om te behouden wat gedoemd was verloren te gaan. Engelands politiek is altijd de politiek van het mogelijke, van het bereikbare, niet die van het gewenschte.

Het IJser-gebied, onder water gezet, was te behouden; welnu, zij zouden het behouden!