De Lafaard

130

de Kroonprins hetvoor waarts doen hooren, maar de vader, de Keizer was verschenen. Hij had te Berlijn de troepen vluchtelingen uit Oost-Pruisen gezien; de verbindingen van het Duitsche leger daar, waren nog niet geheel hersteld, er moest een groot deel van de mannen, die op Parijs afgezonden waren, op de snelste wijze teruggevoerd worden naar het vaderland, naar Oost-Pruisen, de opdringende Russen tegemoet. Het Duitsche vaderland moest bevrijd worden van de Russische invasie. En in stede van een voorwaarts, werd bevel gegeven tot een standhouden — standhouden ten koste van alles.

En weer overwon het burgerlijk genie van Joffre. Het zesentwintigste deel van Frankrijk, dat hij had geofferd, deed zijn plicht. De Duitscher sloeg zijn verdedigingslinie op, niet in het eigen vaderland, tegenover de Fransche grens, maar in het vijandige Frankrijk zelf, juist daar, waar Joffre het gewenscht had.

En nu zag men plotseling de beide legers standhouden en zich tezelfder tijd ingraven in den grond. Het was een gelijke strijd geworden, een strijd, die alleen beslist zou kunnen worden door den tijd, en tijd hadden ze, de Franschen; elke dag uitstel beteekende voorbereiding, toebereiding, gereedmaking voor den wereldoorlog van den grooten bondgenoot Brittanje. Brittanje, de reserve van Frankrijk, Brittanje, dat de zee zou zuiveren van den Duitschen vijand, dat in het derde jaar geheel gereed zou zijn, om te volmaken hetgeen nu door Frankrijk was aangevangen.

De beide legers groeven zich in. Het was symbolisch; het waren twee reuzendieren, die een winterslaap te gemoet gingen, die teren gingen op hun vet en langs het geheele front, van de Noordzee tot aan de Zwit-sersche grens, werden de loopgraven getrokken, mijlen