De Lafaard

129

tevoren berekend had, hoe, naar het oude Fransche woord, men terug moet treden, om beter zijn aanloop tot den sprong te kunnen nemen. Het gold niet hier: de oude Fransche grens vrij van Duitschers te maken, dat was een zaak van later zorg, een zaak van over drie jaren, zooals Kitchener gezegd had. Nu heette het, een nieuwe grens van Frankrijk te maken voor dat tijdperk van drie gruwelijke oorlogsjaren. Eén zesentwintigste deel van Frankrijk werd aan Duitschland afgestaan, om vijfentwintig andere deelen te behouden.

De nieuwe grens werd gekozen. Gekozen en bezet. In aansluiting aan de verdedigingslinie der Belgen, die door een muur van soldaten-lijven, loopende van de zee tot aan de Fransche grens bij Armentières, nog een klein stukje van hun ongelukkig vaderland tegen den overweldiger hadden kunnen beveiligen, zette Joffre zijn levende grenspalen uit. In onafgebroken reeks werden versterkingen aangelegd van Armentières over Bethune en Lens op de vesting Atrecht aan, die, door een kleine bocht, nog binnen de linies werd gehouden. Recht naar het zuiden, liep dan de nieuwe grens voort, die tusschen Compiègne en Noyon, met een bijna rechten hoek, omzwenkte naar Soisons, Reims en verder Oostelijk naar de sterke vesting Verdun. Deze werd met een wijden boog om vangen en opgenomen in de linie, welke, verder van St. Mihiel, recht op de grens van den Elzas toeliep en deze volgde tot Avri-court, vanwaar zij omboog naar het zuiden en in die richting, eerst over Fransch, vervolgens over Duitsch gebied zich voortzette tot aan de grens van het neutrale Zwitserland.

Het Duitsche leger had zijn verbindingen grootendeels hersteld. De paniek moest bezworen worden. Weer wilde

De Lafaard