Op water en brood

78

nog heden af waarom niet. Want ik zou gaarne geweten hebben of deze bibliotheek wel met de noodige kennis van zaken en menschen is samengesteld. De schoolmeester raadt mij Bosboom-Toussaint en Van Lennep aan. Ik bedank. Vraag hem of hij wellicht een boek van Rudyard Kipling heeft, bv. The light that failed ... En ... o geluk ... het is er. Ik ontvang een kwartier later „Het licht dat verdween.”

Ik heb het boek langzaam, aandachtig gelezen, als een bijzondere délice welke men met kleine hapjes savoureert om er méér en langer van te genieten. Er is wel veel goeds in de millieu-teekening. Maar de tendenz in-gruwelijk en het boek is een draak. Een oorlogscorrespondent die blind geworden, als blinde heimwee krijgt naar het slagveld en daar romantisch op een oorlogskameel bij een charge sterft. Dat is geen oorlogscorrespondent, dat is geen journalist, maar een monster, dat pleizier in bloedvergieten heeft en dus geen sympathie verdient noch medelijden. Journalisten, ook die op ’t slagveld, zijn zoo niet. Zij blijven altoos voeling houden met hun publiek, zijn leiders van, maar ook ge-leiden dóór het publiek en als zoodanig diep in altoos gevoelsmenschen met sterk besef van hun moreelen plicht. „The light that failed” is een „failure”.

Ik kreeg daarna wat er restte in de bibliotheek — een paar bloemlezingen met stukken uit de werken van de menschen van ’t geslacht van 1840—’70 litteratuur even saai, breedsprakig, klein burgerlijk en valsch-romantisch als deze suffe tijd in Nederland was, de tijd van omslagdoeken, camera-obscuratypen, valsche Dickens-inspiraties, kwispedoors, chambre-cloacks, pluimslaapmutsen, Goudsche lange pijpen en Pieters die waaratje verliefd worden om welke buitenzinnige bokkesprong zij behoorlijk humoristisch bespot worden door Hildebrands die zoo braaf zijn, dat zij vermoedens wekken aan eunuchendom. Dus lees ik dan maar liever niet en houd mij bezig met de menschen, die Nicolaas