Op water en brood

74

artikelen van uitvoer, handelsobjecten van groote internationale waarde, daar ze aan materiaal zeer weinig kosten. De Nachtwacht heeft aan doek en verf wellicht hoogstens f100.— gekost. De waarde is thans internationaal wellicht vijf millioen gulden. Voor onze geheele Nederlandsche civiele rechterlijke macht geeft echter het buitenland ons geen duit.

Als nieuw principe behoorde in onze wetgeving opgenomen te worden, dat het burgerlijke recht een zaak is, die uitsluitend de burgers zelf aangaat en welks regeling overgelaten worde aan de Kamers van Koophandel en Fabrieken en de erkende vakvereenigin-gen, buiten bezwaar van ’s Rijks schatkist.

Aan heel het advocatenrégime met zijn aanhang van door de universiteits-bul en door de wet gesariction-neerde draaierij, was dan meteen een eind gemaakt.

Ik ben in mijn jeugd korten tijd klerk op het kantoor van een advocaat geweest. Ik heb het bijgewoond, hoe opzettelijk, volgens het gebruik der advocaten, een dubbele boekhouding werd ingericht, één voor de cliënten en één om aan den deken der advocaten te toonen, zoo er klachten kwamen over te hooge rekeningen. Ik heb als jongeling de uitroepen van verbazing gehoord, wanneer de advocaat, op wiens kantoor ik werkte, weder opnieuw ontnuchterd was, als een collega-advocaat, dien hij voor achtenswaardig had gehouden, het absolute tegendeel daarvan bleek te zijn. Ik heb als jongeling den rijke zijn recht zien koopen en het recht van den arme zien vertrappen. Door een brief, dien ik dezer dagen, naar aanleiding van deze feuilletons ontving, heb ik ervaren, dat één getuige uit dien tijd Godlof nog leeft. Dit heeft mij

den moed gegeven, dit te schrijven. De rest is.....

zelf-censuur. Want ik ga nu voort met het verslag van mijn avonturen in het Huis van Bewaring te Rotterdam.