Op water en brood

67

lijke werkelijkheid van hun dagelijksch bestaan te ontkomen.

Onze maatschappij bestraft deze ongelukkigen tegenwoordig door ze op water en brood in een kille steenen kluis op te sluiten. Dit is de verkeerde weg. Het is in de strafkunde, want straffen is een wetenschap, een voornaam deel van de paedagogie, wat in de heelkunde, het altoos maar dadelijk gebruik van het mes is. Zoo goed als in de geneeskunde het voorkomen van ziekten hooger staat dan het genezen van ziekten, zoo moet ook in de strafkunde het voorkomen van straf te moeten uitdeden hooger staan en meer beoefend worden; dan het strafuitdeelen zelf. „Het straffen” heeft een beroemd criminalist gezegd, „is een van de laagste instincten van den mensch.” ¹) Nu is helaas op dit lage instinct een heele klasse van menschen afgericht en een andere klasse van menschen moet er haar bestaan in vinden. Juist omdat rechters, advocaten, en politie-lichamen hun bestaan indirect hebben van de misdaad en de overtreding, is de hoop gering, dat van juridische zijde pogingen zullen worden gedaan, de eigen broodwinning te ondermijnen. Een mensch-lievender en rechtvaardiger strafstelsel moet komen van niet-belanghebbende zijde.

De juridische carrière is op ’t oogenblik voor een vierde deel van de zonen van gefortuneerde ouders, de eenige weg om zich een bestaan te verschaffen. De klasse dier ouders kan den heelen rompslomp van volkomen overbodige wetten en verordeningen en bepalingen niet missen en het allerminst de gevangenis als schrikwekkend bewijs van de noodzakelijkheid van wet-gevers, wet-schrijvers, wet-makers, wet-houders, wet-critici, wet-duiders, rechters, advocaten, officieren

¹

„Das Straten entstamr't nur den niedrigen Instincten der menschlichen Nafur.” Prof. Dr. W. von Bechterew. Das Verbre-chertum im Lichte der objectiven Psychologie.