Op water en brood

176

de zee van licht, die je daarbuiten toestroomde. Met een enkele opmerking over het weer tegen de bewaarders daalde je dan af langs twee hooge ijzeren trappen en kwam je op een met zware tralies afgesloten binnenplaats, die genoeg afliep om na regenbuien spoedig weer droog te zijn. Wel was het jammer, dat ze bij regenachtig weer niet meer bedekking bood. En dan zag je niet alleen een stuk van den hemel en van de omliggende gebouwen, maar ook bloemen en aardappelen en boontjes, en musschen, die zich vermaakten met het overvloedig hun toegeworpen brood en zoo was je dan toch voor een half uur te midden van een stukje natuurleven. Ik heb in die weinige dagen meer dan twaalf soorten van de vogelen des hemels ‘kunnen opmerken en beluisteren.

,,Op Zon- en feestdagen gingen we een half-uurtje kerkwaarts. Ik vond dit aangenaam en ik heb het getroffen, dat er juist zooveel feestdagen waren. Ik vond het aangenaam, niet, omdat het nu juist zoo heel plezierig is, je in een klein hokje te wringen en vandaar door gevlochten ijzerdraad naar den spreker te gluren en te luisteren, niet ook, omdat hetgeen ik daar hoorde zoo bizonder belangwekkend was en zoo geheel mijn instemming had, maar vooral, omdat het je de eentonigheid van het celleven een beetje verbrak. Want zoo’n monnik word je aanstonds niet, of je hebt nog wel behoefte aan gemeenschap met de zondige wereld daarbuiten (wij predikanten zijn altijd de slechtste hoorders, omdat wij zoo critisch zijn). Niet, dat ik mij ook maar eenigszins heb geërgerd aan de orthodoxe kleur van die preeken, want noch naar den inhoud noch naar den vorm heb ik als vrijzinnig-godsdienstige daaraan ook maar eenigen aanstoot genomen, maar ik vond wel, dat ze zoo weinig zeiden en weinig te denken gaven, en dan ook, en dit is mijn grootste bezwaar, je kon er te veel uit proeven, dat het preeken voor gevangenen waren. Dat is uit paedagogisch oogpunt een groote fout, geloof ik.