160
komen, zijn zonder uitzondering allen juristen. Juristen zijn het, die de verradelijke vredesconferenties come-dies hebben vertoond, terwijl men zich in het geheim voorbereidde, op de meest ontzettende en uitgebreide menschenslachting, sedert het ontstaan der wereld, bekend. Waarom zult gij dan nog langer den jurist uw vertrouwen geven? Probeert het toch eens met ons, de kunstenaars, zij die van de oudste tijden tot op heden, vaak, ja doorgaans met terzijdestelling van eigen belang, eigen materieel voordeel, eigen gezondheid, eigen levensgeluk, het schoone en het verhevene hebben nagestreefd en de menschheid op' de meest ideale wijze hebben gediend. Ik roep U op tot mijn hulp, gij oud-collega’s, bedienden en klerken van advocaten en procureurs, om te getuigen van uwe ervaringen.
Nederland zal ontzet zijn, over den poel van vuig materialisme, van schoeijesstreken en fielterij, welke dan zijn pestwalm zal doen opstijgen. Laat ons niet alleen staan, ons, Heijermans, Brusse, Corvey en de schrijver van dit boek. Wij zijn slechts vier menschen, wij hebben behoefte aan den steun van allen, die in Nederland, God en de gerechtigheid lief hebben.
De partijen van de vooruitgang hebben nog een bijzonder belang bij een verbeterde rechtspraak, bij een verandering van ons strafstelsel. Immers juist omdat de gevangenisstraf zoo ontzettend wreed is, juist voor den gevoeligen en den beschaafden, wordt het werk der humaniteit belemmerd. Toen in 1880, na de groote staats-enquêtte, de ontzettende misstanden in de verhouding tusschen heer en knecht, tusschen bezitter en bezitlooze, bekend werden, trad een predikant, F. Domela Nieuwenhuis, van den kansel eener kerk, die versuft en ingeslapen was boven het onrecht en maakte de natie wakker, sprekende in de kerk van zijn courant en van de kansel van de vergaderzaal. Hoe hij profetisch de naaste toekomst voorzag, erkent ieder, die de groote verbeteringen op sociaal gebied van thans heeft bestudeerd. Welnu, dezen man, wierp