Op water en brood

158

Ieder mensch met een gezond rechtvaardigheidsgevoel en een onbedorven gemoed, zal moeten toegeven, dat men, zoomin als men geldzuchtige fielten belast met het genezen van lichamelijke zwakken en zieken, men ze evenmin moet belasten met het behandelen van geestelijk en maatschappelijk zieken en zwakken.

De advocaat, die voor de rechtbank staat te pleiten voor een beschuldigde, heeft doorgaans in zijn verleden, veel meer misdaden gedaan, dan de man dien hij thans uit de klauwen van den saddist moet trachten te redden, die zijn broodje heeft door onschuldige mede-menschen, vuilaardig te straffen. Men zegge nu niet dat ik overdrijf. Ik heb een reputatie te verspelen, ik heb volstrekt niet noodig hier sensatie-litteratuur te schrijven. Ook ben ik volstrekt niet wraakzuchtig, omdat de jurist mij vijf dagen in een steenen kluis heeft opgesloten en bijna drie etmalen op water en brood heeft laten teren. Ik reken mijn persoonlijk lijden niet. Zelfs voel ik geen wrok, dat ik veroordeeld ben, hoewel ik vrijgesproken had verdienen te worden. Ik heb niets anders gedaan, dan in krasse termen, verzet aangeteekend tegen het Pruisische militairisme, dat op dit oogenblik in de geheele beschaafde wereld veroordeelt wordt en waarschijnlijk in Pruisen zelf het meest, maar daar voorloopig nog in de binnenkamers waar de weduwen en weezen uithuilen, omdat het op straat verboden is. Wanneer ik hier zoo sterk tegen het juristendom ageer, dan doe ik dit ook, omdat ik als jongeling een jaar lang klerk ben geweest op een advocaten-kantoor en daar gelegenheid heb gehad, de afzichtelijkheid van het juristendom in zijn vollen omvang te leeren kennen. Ik heb voor mijn oogen gezien, hoe naar het algemeen gebruik, dubbele boeken werden aangelegd, om het toezicht van den deken der advocaten tot een wassen neus te maken. Ik heb voor mijn oogen gezien, hoe de eene advocaat, den anderen zijn bediende uitleende, omdat deze, als ervaren man, al de knepen en grepen wist om een advocaten-rekening