Op water en brood

138

die Italianen is het nog erger dan voor de anderen. Ze zijn niet alleen van hun vrijheid, maar ook van hun vaderland beroofd. Boven in de zaal zaten als toeschouwsters 100 vrouwen. Een Italiaan, die ons stoelen voor de kleedkamer bracht, zeide tegen me: „Mevrouw, schrei niet, wij lijden niet hier. We worden hier uitstekend behandeld. Onze gezinnen lijden, wij niet.” Hij vertelde dat hij binnen 8 maanden naar huis zou mogen gaan als hij goed oppaste, hij moest volgens zijn vonnis nog 3 jaar blijven, maar door zijn goed gedrag was hem 3 jaar straf kwijtgescholden. Hij zeide mij: „Ik ga direct naar Italia naar „Mama”. Ik vroeg of er velen waren voor levenslang. „O ja, 123.” Hij draaide zich om en wees een jonge man aan, die bij me stond. Deze was nu 25 jaar oud en was veroordeeld tot 35 jaar. Dus tot hij 60 jaar was zou hij in de gevangenis blijven. Maar er is voor ieder kans om vrij te komen, zelfs voor een die levenslang heeft, als men goed oppast. Maar dan moeten ze 20 jaar goed opgepast hebben!

Ik had zielsmedelijden met allen; maar ik begreep dat ze het verdiend hadden. Zonder deze inrichtingen zouden wij niet kunnen leven. Lieve zus, ik zag jongens van 20 jaar, maar ook mannen met sneeuwwit haar. Een grijsaard van 85 jaar was er bij. Ik kon in geen week eten, drinken of slapen. Nu ben ik er over heen. We wilden ze wat geld geven, maar dat mochten we niet; wel mochten we sigaretten sturen. De gevangenen hebben hun eigen orkest, geheel uit gevangenen samengesteld.

Er heerschte in de zaal een prachtige orde. Er waren 1423 mannen in de zaal. Alleen waren ze in de zaal parole, zonder bewaarder. Ze hadden hun eerewoord te geven, dat ze niet zouden trachten te ontsnappen en zich goed gedragen. Ze zijn keurig in grijs gekleed, zelfs zoo, dat ik van