Op water en brood

139

sommigen dacht, dat het bedienden waren, maar het waren allen gevangenen.

Ze hebben een eigen drukkerij, een meubelen lakenfabriek, waar ze overdag werken. Ze eten wittebrood, dat weet ik, omdat we den anderen dag de inrichting geheel hebben mogen zien. Wij zagen ook de keuken, de eetzaal en de bakkerij. De bewaarder die ons rondleidde, nam een brood, sneed het open en liet het ons proeven. We hebben ook de sterfkamer gezien met den electrischen stoel, waarop de doodvonnissen worden voltrokken. Het is een groote kamer met 30 stoelen tegen den muur. De electrische stoel staat op een groote guttapercha mat. De bewaarder vertelde ons, dat er in dezen stoel 52 mannen en 1 vrouw ter dood waren gebracht. De zitting was kapot, zeker door den schok. De bewaarder zeide tot mij:    „Gaat u er maar eens inzitten,” ik ant

woordde: „ik heb te veel respekt voor den dood om er gekheid mede te maken.” Hij zeide: „Het brengt geluk aan en dan kunt u als u naar Europa gaat, vertellen dat u in dezen stoel hebt gezeten.” Ik heb het natuurlijk niet gedaan. Je begrijpt, dat die bewakers niet veel hart meer hebben.”

Je liefhebbende zuster,

T.

Dit Elmira-stelsel komt in het kort op deze eenvoudige stellingen neer: Tracht in den gevangene het nienschelijke op te wekken instede van het te dooden. Dood niet zijn persoonlijkheid en energie, doch tracht hem op te voeden tot zelfzucht en wilsterkte. Veroordeel hem niet tot een onafzienbaar lange strafperiode, maar geef hem zooveel mogelijk zijn eigen naaste lotsbestemming in handen, doordat elke vooruitgang in gedrag, versnelling van het tijdstip der vrijheid beduidt. Leer hun de vreugde des levens kennen en hoe deze vreugde door arbeid alleen te verwerven is. Zoo als men ziet, is dit nieuwe systeem, precies in tegenspraak