Op water en brood

127

van „onderaardsch” geen sprake was. Integendeel: men moest trappen beklimmen om de lokaliteiten te bereiken. Ook wat afmeting en luchttoevoer betreft, bleken zij niet anders dan dergelijke lokaliteiten in den regel plegen te zijn. Doch wel hadden de lokaliteiten, boven in dit antieke gebouw, meer van gewelven dan van kamers, terwijl de vloeren van steen waren. Op die onbedekte steenen vloeren lagen de stroo-zakken, zoodat het er, zeker des nachts, bijzonder koud moest zijn, ook in dezen tijd van het jaar, zelfs voor gezonde jonge menschen. De heer Kleerekoper deelde nog mede, dat hij van zijn bevinding den minister van Oorlog op de hoogte had gesteld. Of het Zaterdag gevolgde bezoek van den minister van Oorlog daarmede verband hield, was hem uiteraard onbekend. Van hoogstbevoegde zijde werd hem nog de verzekering gegeven, dat de lokaliteiten in Gravestein beter zijn dan menige provoost, welke elders in ons land voor militairen in gebruik is.”

Mij ontbreekt de tijd om een onderzoek in te stellen naar de in dezen brief medegedeelde feiten. Buitendien, het is mij niet vergund om op een zeker oogen-blik aan de gevangenis te C. aan te schellen, daar tot de dirigeerende vrouw te zeggen: „Juffrouw, uit kracht van mijn ambt als publicist en op grond van drie sociale werken, die ik heb moeten schrijven, omdat degenen, die betaald en geroepen waren de sociale misstanden, daarin beschreven, op te heffen, hun plicht verwaarloosden, (nl. „Een droomer ter haringvangst”, „Twee weken bedelaar”, en „Water en Brood”,) kom ik hier om ter plaatse een onderzoek in te stellen. Laat mij nu, op dit oogenblik, zonder dat gij de bewaaksters door blik of woord kunt intimideereri, in dit huis toe, opdat ik het bedrijf zooals het thans is, kan gadeslaan en met de gevangenen spreken, die mij haar klachten kunnen openbaren. Daarna zal ik een onpartijdig verslag doen in de