Op water en brood

93

bevende en viel voor Paulus en Silas neder aan de voeten. En hen buiten gebracht hebbende, zeide hij: „Lieve heeren! wat moet ik doen, opdat ik zalig worde?” en zij zeiden: „Geloof in den Heere Jezus Christus en gij zult zalig worden, gij en uw huis.”

De godsdienstleeraar stelde Paulus als voorbeeld aan de gevangenen. Hoe hij voorkwam, dat de gevan-nisbewaarder zichzelf van ’t leven beroofde.

Terwijl de godsdienstleeraar sprak, gavep de vrouwen, door herhaaldelijk te hoesten en te kuchen aan de mannen blijk, dat zij er óók waren. Soms was dat zoo opzettelijk, dat het mij leek of enkele der vrouwen aan kennissen onder de mannen teekens gaven.

Wat de preek zelf aangaat, zij leek mij juist als de geheele godsdienstoefening, blasphemie. Ten eerste is het iets ongehoords, dat men menschen, die een boete gaan afzitten, omdat zij arm zijn, precies zoo behandelt als zij Zondags ter kerk gaan als de menschen in de strafgevangenis te Leeuwarden. Ik wil aannemen, dat men gevaarlijke individuen voor de veiligheid van anderen, ook bij de godsdienstoefening in een hok sluit, zooals men dat een hond zou doen. Maar dat men op deze wijze Christendom predikt aan arme vischvrouw-tjes, brave, eerlijke huismoeders, die voor groote gezinnen werken; die ’smorgens om vijf uur op moeten om hun visch op de veiling in te slaan; die den heelen dag achter hun zwaren kar kruien, ook zóó ter kerke stuurt, als zij bestraft zijn omdat zij niet dadelijk doorgereden hebben als een agent het hun gebood of een oud mannetje, die wat tegen een boom heeft gedaan of een man, die na bezetten tijd een borrel heeft gedronken of zelfs een borrel te véél — zie dat is de grenzen van ’t geoorloofde en ook van het noodzakelijke verre overschrijden. Ook zij, die zich in voorloo-pige hechtenis bevinden en dus heel goed volkomen onschuldig kunnen zijn, mag men niet, alleen omdat men ze verdenkt, deze vernederende behandeling aandoen. Dit schept verbittering en moet leiden tot wan-