De vernietiging van de Joden in Polen

teerden uit deze stad zich in een positie bevonden, tot nu toe ongekend bevoorrecht voor dit kamp. De families werden niet gescheiden. Niemand van hen werd naar de gaskamer gezonden, zoals men dat natuurlijk gewoonlijk deed. Ze werden zelfs niet geschoren, en, zoals ze gekomen waren, werden ze geïnstalleerd in een speciale sector van dit kamp, mannen, vrouwen en kinderen samen, gescheiden van de andere gevangenen. Zij konden hun bagage behouden. De mannen behoefden niet te werken. Men stond zelfs het oprichten toe van een school voor de kinderen onder leiding van Fredi Hirsch (Maccabi, Praag), Een volkomen vrijheid om te corresponderen was hun toegestaan. De enige schaduw voor hen was: zij stonden bloot aan de slechtste behandeling van' de kant van den oudste van het kamp („Lageralteste”), een misdadiger, een Duitser, genaamd Arnold Böhm, gevangene No. 8, een van de grootste bandieten van het kamp.

en Oostenrijkse Joden: er passeerden 350.000—400.000 mensen. De toestanden waren er echter zo, dat van de z.g. vaste bevolking van ongeveer 60.000 zielen, bestaande uit ouden van dagen, oudgedienden, prominente Duitse en Oostenrijkse Joden (Gehcimrate etc.) in de loop van 2—V/i jaar 30.000 overleden aan de gevolgen van chronische ondervoeding en epidemieën. Voor zeer kleine vergrijpen werden eens 12 Joden opgehangen. Desondanks maakten de Duitsers veel reclame met dit bevoorrechte kamp: zij lieten zelfs een film opnemen, terwijl ter gelegenheid van het bezoek van een Rode Kruiscommissie het kamp „verfraaid" werd. Er bestond slechts een kleine industrie. In September 1944 waren er ongeveer 30,000 inwoners (de oorspronkelijke bevolking, die geëvacueerd was, bedroeg 5000), zodat er niet veel gewerkt behoefde te worden. De jonge mensen konden zich staande houden, door de premies in voedsel, die zij voor hun arbeid kregen, terwijl de oude mensen ten gronde gingen aan het chronische tekort. Toen in September 1944 20.000 personen op transport gingen, waaronder naast oudere mensen en zieken, die de Duitsers ondanks de bevoorrechting niet spaarden, vele jonge mensen, werd een 10-urige arbeidsdag ingevoerd, terwijl de rustdag werd afgeschaft. Op 4 Febr. 1945 bevonden zich ruim 4000 Tsjechen, 3500 Duitsers, 1600 Oostenrijkers, 1714 Hollanders, 560 Slowaken en 414 Denen in Theresien-stadt. Het kamp stond onder leiding van de z.g. Judenalteste en zijn Sach-gebietleiter (leiders der afdelingen), terwijl de Aeltestenrat meer een formele functie had. De kampbewoners hadden weinig met de SS te maken. Het schijnt vast te staan, dat de Duitsers bij de nadering der Russen ook dit kamp volledig wilden vernietigen (er bevond zich in Th. genoeg gas, het werd gebruikt voor de ontluizing van de gebouwen). Men beweert, dat de commandant Rahm contact heeft gezocht met het Rode Kruis om, ter verkrijging van vrijgeleide voor zich en zijn gezin, het kamp intact aan den vertegenwoordiger van het R.K. over te dragen.

121