Jerosche

schtudt. - Bernstein merkt op: ״Nur in Deutschland gebraucht״. Zivy 201 Die ganz weit isch a doref.

1144.    Welt. Sou geit es in der weit. Der aane hot dem beitel - Der andere hot das geld.

Zo gaat het in de wereld, de een heeft de buidel, de ander heeft het geld. Typerend gezegde voor de tegenstelling tussen arme en rijk. Beitel = D. Beutel. Bernst. 60.

1145.    Welt. Wenn ich ess - is die ganze welt tout.

Als ik eet, is de hele wereld dood. Gezegd t.a.v. iemand, die van eten een cultus maakt. Ik laat mij bij het eten door niets of niemand storen. Tout D. tot. Vgl. Tendlau. 530. Wenn der zu esse' seht, is aller Chusch (= verstand) weg. - Vgl. ook: Hygienisches im Jüd. Sprichwort door Dr. M. Dienemann in Dr. M. G. Grünwald. Die Hygiene der Juden. Dresden 1911, pag. 168. Wenn man isst, darf man nicht reden.

1146.    Wensen. Enige wensen, die nog heden in Nederlands Jiddisch gebruikt worden:

a.    Bald bei dir = haast bij U. Gebruikt als antwoord op een felicitatie tegenover ongehuwden. V.P. 29.

b.    Bou schtark (gut) = bouw sterk (goed). Wens voor de seideravond. Herinnert aan het lied: Eil benei, uit de Hagada, dat vroeger ook in het Jiddisch gezongen werd met het refrein: Nu bou daan tempel schiere = Bouw nu Uw tempel spoedig weer op. V.P. 27. Zivy 468.

c.    Du solst zeige sein: Je zult er getuige van zijn. In antwoord op een gelukwens.

d.    Gesonde teines — gezonde vastendag. Wens bij het begin daarvan. Teines, zie no. 1088.

e.    Gesonde ambiss. Wens aan het eind van een vastendag. M.h.d. enbi3en, frühneuhochd. anbiss, n.h.d. Imbiss = ontbijt, maaltijd. V.P. 39.

ƒ. Gut jontef = goede feestdag.

g.    Gut jontef un gut joor = Een goede feestdag en een goed jaar. Gebruikt voor men het kidusch-gebed op de feestavonden uitspreekt.

h.    Gut schabbes. Een goede sabbat.

i.    Gut woch = goede week. Gebruikt op zaterdagavond na ״nacht”.

252