Jerosche

1125.    Tsaddek. E tsaddek im pelz.

Een braaf man in ״pelz”. Ver kl. De letter tsaddie (Duits z) komt in twee vormen voor, de kromme tsaddie צ en de rechte ץ of slechte tsaddie (aan het eind van een woord).

Tendlau. 654. geeft een onjuiste verklaring. - M.J.V. 1899, blz. 133 en XXII, blz. 20, no. 182. - Bernst. 219. geeft de juiste achtergrond: ״Der Buchstabe ״zadik” (zade), welcher zu Ende eines Wortes ge-schrieben wird, heisst im Volksmunde ״schlechte zadik” (vom deutschen schlicht = gerade). Darum sagt das Volk von einem Heuchler und Scheinheiligen, er sei ״schlecht”, wie das Zadik im Worte Pelz.”

1126.    Tsedöke. Tsedoke besseisser mit e ratel.

Weldadigheid in het geheim met een ratel. Gezegd van iemand, die met zijn goede daden te koop loopt. Volgens Joodse opvattingen geschiedt de echte weldadigheid in stilte. Vgl. Bawa batra 9b. Wie aalmoezen geeft in het geheim, is groter dan onze leraar Mozes. Vgl. ook: Ketuw. 67b en Prov. XXI, 14.

Tsedoke H. tsedaka = rechtvaardigheid, weldadigheid, aalmoes. Besseisser H. basèter = in het geheim. Ratel uit Ned. of Nederd. Vgl. Matth. VI, 1-4.

1127.    Tsewö-e. Tsewö-e lösen.

Als laatste wens kenbaar maken. De uitdrukking heeft betrekking op bepalingen over het vermogen, maar vaak ook op een zedelijke nalaten-schap, voorschriften en levenslessen voor de achterblijvenden en hun afstammelingen. Tsewo-e H. tsawa-a = testament. V.P. 109. -Tendlau. 1027.

1128.    Tsöres. Tsores rabbiem is e chötse nechöme.

Leed van velen is een halve troost. Vgl. Gedeelde smart is halve smart. Tsores H. tsarot van tsara = leed. Pluralis als singularis gebruikt. Vgl. schmus, rewochem. Inleiding § 5, no. 6. H. rabbiem = velen. Chotse H. chatsie = half. Nechome H. nechama = troost. Verschillende varianten bij Zunz: Gesammelte Schriften III, pag. 264.

O.a. met weglating van chatsie: ״Tsarot rabbiem nechama”. Zie echter ook Bernstein 182. A n’kumu is a halbe nechumu.

248