Jerosche

839.    Purem. Wer uf Purem un Röscheschóne schnorren geit, darf kaan parnes wem.

Wie op Poeriem en Nieuwjaar gaat bedelen, mag geen parnes worden. Bet: Het ambt van Parnes (bestuurder van de Joodse gemeente) kan alleen hij bekleden, die financieel onafhankelijk is.

Roscheschone H. rosch haschana = Nieuwjaar. Schnorren = bedelen, van D. schnurren zie Kluge Etym. W.

Poeriem en de dag voor Roscheschone, speciale dagen, waarop giften ingezameld werden, ook door hen, die niet tot het geregelde gilde der ״schnorrers” behoorden, bijv. ambtenaren of (op Poeriem) kinderen. V.P. 49. (spreekt van Amsterdams gezegde). Vgl. Brugman en Franck p. 323. ״Personen, die zelf of wier kinderen aan de deuren rondgingen, al ware het alleen maar op het Poeriemfeest enz. waren niet benoem-baar voor enige functie met uitzondering van het lidmaatschap van het Bet Dien (Rabbinaal Gerechtshof)”. (Hoogduits-Joods Amsterdam, dr. D. M. Sluys).

840.    Purem. Wie gut Purem geklaadt.

Bespottelijk gekleed zijn (als op het poeriemfeest). Geklaadt D. gekleed. Denk aan verkleding op Poeriem.

841.    Puremdoosche. Bewoor es in e puremdoosche.

Bewaar het in een poeriemdoosje.

Ironisch van iets, dat niet de moeite waard is om te bewaren. Puremdoosje = doosje met inhoud (snoep), dat men de kinderen gaf, die kwamen om Gut Purem te wensen. Doos, Dose uit het Ned. of Nederduits.

Opmerking: Mogelijk is deze uitdrukking een wijziging van het oor-spronkelijke ״Bewoor es fir e Puremdrósche”. In een Puremdrósche (toespraak op Purem) vlocht men n.1. allerlei dwaze uitleggingen van de woorden onzer wijzen in ter verhoging van de feestvreugde. (Opmerking van Dr. L. Fuks).

842.    Puremssude. Sitzte an der puremssude?

Zit je aan de Poerimmaaltijd?

Bet: Hij schiet niet op. Hij is een treuzelaar. Ironisch gebruikt in de zin van Zou je niet eens wat voortmaken?

195