Trammelant met de familie

witte meeuwen tegen de blauwe lucht en het zachte verliefde kirren der grijsblauwe duiven boven in de toppen der kade-bomen vermengden zich met het ritmisch stampen der motoren en de signalen der stoomfluiten. De zomer kwam met een heerlijke hooilucht van de overkant van het water en op de smalle langgestrekte daktuin vlak bij de hemel stonden de rozen in volle bloei en lavendel en kruizemunt en dagenlang de zon... Ik had een kleine particuliere zomer en zon en hemelkoepel en vergat snel Tahiti en het nachtmerrieachtige deftige woonavontuur met de gewezen rijken benevens hun noodlottig contract. Trouwens tegen de herfst had ik toch niet in Tahiti willen blijven - dat kon ik vroeger al niet in dergelijke landen -een heimwee, dat me de zon en alle tropen deed haten op den duur, dreef me altijd weer terug naar de Amsterdamse herfst. En aan de herfst schijnt dat huis aan de kade gewijd te zijn: de mensen en de dingen krijgen een wonderlijke grijze verdroomdheid. De paar bomen voor het huis zijn soms nauwelijks van de masten der schepen te onderscheiden. Whistler maakte uit deze nevel en mist zijn grijze droombeelden van een betoverde werkelijkheid. In de winkeltjes glanzen de koperen petroleumlampen voor de schepen - alles is hier op de scheepvaart ingericht. De herfst en de kade horen bij elkaar: het weifelende licht, de al vroeger invallende schemering, regenvlagen, modder, storm, ontbladerde bomen, scheepsmasten, nevel, de holle stemmen der misthoorns, Whistler... Naar de hoge stoepen van de oude huizen en de smalle gevels heeft Breitner getuurd - later, tegen janu-

196