Trammelant met de familie

een voor hem zeer ongunstig ogenblik. Het is een dier noodlotsmomenten van de wereldgeschiedenis, waarop het fatum van twee klassen en twee mensen in onvermijdelijke botsing komen, in casu het fatum van bezoldigd staatsambtenaar en onbezoldigd misérable. Hij had er niet moeten zijn - ver weg had hij in het droomfiliaal moeten blijven dat niet door een enigszins uit zijn evenwicht gebracht conducteur verontrust kon worden - een conducteur, die zoeven iets te gemeenzaam ‘Juf heeft gezegd tegen een door de staat gevrijwaard persoon met een kaartje. Wij zijn allen maai' mensen - P. J. de Oude, mijn medepassagiers, de conducteur en ik. Mijn medepassagiers krijgen nu toch, in ietwat gewijzigde vorm, de kleine sensatie die een miezerig treinreisje wat afwisseling kan geven, want ergens is het toch niet zó leuk, dat P. J. de Oude geen treinkaartje heeft. Als een talisman, die alle moeilijkheden kan oplossen, laat hij uit kracht van gewoonte stuntelig-onwillekeurig een van zijn beduimelde reclamekaarten zien. P. J. de Oude wordt nog veel gemeenzamer behandeld dan ik zoeven: ‘Zeg, vader, laat nou ereis wat anders zien as je receptiekaarte, kom op met je kommetje, ouwe. Geen kaartje, hè vader, kom dan maar es met mij mee, dat zal niet gaan.’ Zó de conducteur, waar P. J. de Oude een welkome prooi voor is na zijn echec met mij. Mijn God, een prooi in een haveloos jasje met niets, met minder dan niets. En ik - één ogenblik, tot mijn eer en verontschuldiging moet ik toegeven, een ondeelbaar ogenblik - ik ben blij, ik te zijn mèt een kaartje en de vrijheid zoals de gnuivende mede-

164