Joodse godsdienstleer voor de jeugd

22

de slotgebeden, die door verschillende onzer oude geleerden na שמנה עשרה uitgesproken werden.

Wij hebben vroeger reeds (1,19 en II, 6) gesproken over aandacht, passende houding, kleeding en zachte, doch hoorbare uitspraak bij het gebed in het alge-meen en het staan met het aangezicht in de richting van Jeruzalem gekeerd bij שמנה עשרה in het bijzonder; zoodat wij hier nog slechts iets hebben bij te voegen omtrent de buigingen bij שמנה עשרה. Deze hebben plaats bij het begin en het einde van de eerste lofzegging (]אב1ר) en van de .ברכה הודאה

ד    tt    -    : •

Bij het woord ברוף buigt men de knie, bij אתה of bij מוז־ים het geheele lichaam en bij ה׳ richt men zich langzaam weder op.

Ook pleegt men vóór het begin en na het einde van שמנה עשרה drie schreden achterwaarts en dan weder naar zijn plaats terug te gaan. Dit doet men, om in nederigheid en ontzag voor Ben Schepper terug te treden, alvorens men Hem in het gebed nadert, en ook bij het einde van de bede zich langzaam en eerbiedig van voor Diens aangezicht verwijdert. Na het einde van het gebed buigt men zich tevens recht voor zich uit, links en rechts, en blijft — zoo mogelijk — eenigen tijd van zijne plaats verwijderd staa״, totdat de voorlezer tot דרושה

T    I :

genaderd is, of bij het avondgebed tot קדיש.

Over de uitbreidingen en wijzigingen, die de ver-