Eli waar 't gebleven is — weg is 't toch nie geraak — weg dat is ongeluk, ongeluk..."
Nog hield-ie z’n mond. An ’n opzet om wat haar heilig was te verstoren, had-ie niet gedacht. Als ’t ding niet los had gelaten, zou-ie ’t niet met mallen moedwil afgerukt hebben en als ’t niet bij de gracht op den steen was gevallen, lei ’t nou niet in de modder. Met haar angstjes, haar vredig geloof, haar hechten aan voorschriften en overleveringen had-ie meelij, sympathie
— eiken dag keek ze in ’n afgrond, in ’n diepte van dood, eiken dag gaf ’r dat vertrouwen ’n blijjen steun, waaraan je niet knaagde, waarvan de ongereptheid je ’n stadige bewondering gaf — Als-ie in die avondstemming maar even geweten had, dat-ie haar ’n ongelukkig uur bezorgde, had-ie "t wrevelig gebaar achterwege gelaten — zij droeg ’r noodlot z<5o kloek, zoo gelaten, dat elke spot, elk nuchter ontleden, in de buurschap van ?r starende oogen ’n misdaad werd. Die man moest 'r buiten blijven. Die man met z’n honderd-centen-weldaad van armbezoek. Die man, die de poort door was gekomen, de wanhoops-woningen gezien, de schimmelige muren, de krottige kamers, een- en twee-hoog, en Jt eerst op ’n deurpost lette. Die man in z’n warme pels
— die man die geen oogen voor ’t raamlooze hok had, waarin de strontton stond en Dovid met de kinderen op den grond lei. Die man, Óie door z’n beroep — ’n ander woord wist je ’r niet voor — de hel moest weten waarin zijn joden-volk leefde, de hel van sloppen en stegen en niet met bloed-beloopen oogen z’n razernij om zooveel schanddaden uit-gilde. Die man, die geen trappen klauterde naar Poddy, Poddy in de bedstee — niet naar Suikerpeer, niet naar de buren, achter en voor, di§ om dagelijksch vreten vochten — die man, wiens hersenen niet brandden, wiens adem niet snoof in wilden opstand, als-ie menschen zag krielen, verdierlijken in kelders en keeten — die man die opschokte als-ie het teeken der geboden op ’n deurpost miste — die jongens beschimpte als ze op sjabbes róókten — die. ijverig snuffelde of eten en drinken kooscher waren — of ’r matzebrood werd
218