Diamantstad

waaide een vette rooksmakking tusschen wolken en ruiten. De fabrieksschoorsteen flapte roetklodders de lucht in.

De rook, die opgrauwende stooting van fluimen, log drijvend één zij uit, schokte hem, deed driftig ’m zoeken achter de ramen. Het was er. Door ’t geglim van de vensters had-ie ’r niet dadelijk op gelet. Achter een deel der ruiten danste aarzlend, verdwijnend, weer ros-wapperend, ’t gevlam van verstelpitten. Rook èn vlammen. Ze werkten daar nog. Niet alle molens stonden stil. Het oude spel van arbeid die arbeid bevocht, de gruwel van ’t verdeeld zijn. Zenuw-vinnig beplukte Eleazar de voering van z’n broekzakken. De verstel-vlammetjes knipperden, vonkten, zakten in duister. Even bleven ze weg, schuilend, geslokt door ’t glazig geleef van de ruiten. Dan hikkend, met schokjes en drillend gesar, schoten ze, lekten ze, rood-bijtend en gelig van huppling. De rook uit den schoorsteen neergeslagen door ’n windstoot, wuierde er in zwarte slieren om henen, buil-zwaar en grauw van verneevling.

„Stumpers,” zei Eleazar.

't Gesater van de verstel vlammen, het gewroet van den rook zeien alles van den tijd. De Duitscher, die mèt ¹m in *t gasthuis in Brooklyn had gelegen, de man an wie-die zoovéél had te danken, de man die niet naar z’n land terug kon vóór z’n straf was verjaard — had wèl gelijk, als-ie telkens spottend de arbeidersbladen las, spottend met ’t gesnork en geschetter tegen machthebbers die geen machthebbers waren. „Woorden, woorden, ⁹ zei-die gedurig als Eleazar tegenstribbelde: „alles woorden! We hebben maar één vijand. Eén. De arbeider zelf* ... Ja, ja, dat was ’t. Wat leek ’t glashelder dat ^?n mensch, eenvoudig ’n mensch was, recht had op ’n natuurlijk bestaan. En wat kostte ’t ’n overreding, ’n daaglijksch wanhopig betoog om duizenden ’n eerst haperend kinderstapje te leeren. Zon, natuur, ’tschoon-der-eeuwen, niks zagen ze, niks wisten ze, niks lééfden ze. En de nog weinigen die uit de verstikking weg

109