*r Hand ontglee de zijne — even bleef-ie nog voor ’r geknield, stil en aandachtig, of ze n pagode was — toen sleepte-ie z’n stoel naar ’t andere venster terug, bukte, grabbelde, schoof den bril op z’n neus, en zweeg, omdat-ie bij die teleurstelling geen woord meer had kunnen spreken. De innige, vrouwelijke klank van ’r deemoed-stem, werkte in ’m na —• en ’n wreede weerbarstigheid, die 'm over *r dee denken, zooals-ie ’t nog nooit had gedaan. ,,Ik kan met geen man samen zijn, als ’k ’m moet beliegen... beliegen... beliegen..." Had ze ’t de andere dan niet gedaan, die ’r tot Prostituirte, tot ’n sjaggerding op de markt, tot een van de vrouwen met ’n boekje, hadden gemaakt? Had ze van die andere wel gehouen? Had ze geen begrip van de industrie, die in ’t rooie baksteengebouw van de Dircksenstrasse werd gedreven, geregistreerd, gecontroleerd? Of stiet-ie z’n verliefden kop aan een van de kleine, onverklaarbare, perverse naturen, die z’n studieboeken beschreven, en die ook Erich tot z’n zonderlinge vlucht had genoopt? Wou ze met geweld, en tegen alle goede raadgeving in ’r „vrijheid’’ behouden? Wóu ze dien monster-weg op?
Uit ’r stoel opgestaan, streek ze ’n lucifer af. De lamp traagde ’r licht in de kamer. Op de tafel geleund, vol meelij met z’n bleek, ontstemd gezicht, praatte ze 'm met nog altijd dezelfde bedwongen klacht in ’r stem toe:
„Ik heb niet één vriend in Berlijn, Poldi’’, zei ze: „niet één — als je ’r boos om ben... hoor je me niet, Poldi?’1’ — ’t was den eersten keer, dat ze ’m bij z’n voornaam en met „jij" aansprak.
„Ik had ’t zoo graag gewild”, antwoordde-ie onderworpen — de lijdensglans van ’r doorschijnend gelaat bij ’t licht van de lamp, temde ’m volkomen —: „dubbel en dwars gewild, om dat — dat van de politie — ongedaan te maken — en voor mezelf...”
,,’r Valt niets meer ongedaan te maken...”
„Alles..."
„Nee", glimlachte ze half verward, half in hallucinatie — ’t bleef ’m ’n raadsel —: „’k ben, en dat weet je nog niet, in ’n bed van 'n Absteigequartier gevonden...”
„Dat vraag ’k je toch niet!”, viel-ie woest en gekweld uit. „...Daar herinner ’k me niets van”, sprak ze met vochtige oogen de lamp in starend: „daar hoef *k voor niemand, en ook niet voor jou, m’n oogen voor neer te slaan — maar ’k herinner me wel — en dat vergeet ’k nooit — en daar walg ’k zoo van
302