Duczika

werklui liet krepeeren, dee 't niet... n Moordenaar biechtte bij 'n pastoor, om 't uit te spreken — 'n generaal, die honderden den dood injoeg, kende geen bezwaren — en als-ie ze kende, was-ie gek... Geweten was 'n ding, 'n fictie, dat elk mensch naar eigen behoeften vormde, kneedde, herkneedde... Had Laurie, die 'r dochters exploiteerde, geweten?... Had de jood 'r zoo iets op na gehouen?... Had de vent, voor wien Duczi 'r gezondheid vernielde, 'n geweten?... Was 't begrip geweten, waar iedereen 'r mee sjaggerde, solde, knoeide, geen gedrochtelijk, je opgedrongen ding?... Heel z'n geaarzel, z'n onvast argumenteeren over en weer, 't toetsen van de daad aan n denkbeeldigen, bedriege-lijken norm, leek op de verschijnselen van 't traditioneel geweten van preeken en romans — was in werkelijkheid surrogaat. Meer niet...

Na 'n poos, wrevelig en onwillig, kleedde-ie zich uit. 'n Frisch bad, in de buurt van de boot — zien kon niemand 'm door den nevel — zou de „moeilijke plek in z’n hersens” sjeezen. Graag was-ie met 'n plons weggedoken — de ondiepte van 't water belette ’t. 't Reikte 'm tot de heupen, maar verderop ging 't heerlijk, raakte-ie den bodem niet meer, zwom-ie met sterke, krachtige, rustige slagen. Nu was ook de wherrie door den damp opgeslokt, glee-ie met niets-van-menschen, niets als z'n eigen beetje ziel, waarover-ie zélf heer en meester was, door de zalige koelte. Lucht, nevel, water — hijzelf. En in Berlijn, driehoog, bij de piano's, buffetten en kasten — 'n in ’n stoffigen hoek getrapten woekeraar. Was 't waanzinnig... gloeiend-gloeiend-waanzinnig... Zich op z'n rug wrikkend, dreef-ie met gesloten oogen... Als-ie zonk, hier in den mist 'n zelfde soort hartverlamming als oom Ludwig kreeg — was 't uit — schaterde-ie 't geworstel, 't infernaal gekwel, met de laatste luchtbellen uit z'n strot in de dampen van de Mügelsee... Poldi had gisternacht ook den afstand van 't balkon naar de straat staan taxeeren, haha, hahahal... Koddige bende, hahaha!... Hij lachte hardop, verslikte zich omdat-ie water binnenkreeg, hoestte benauwd, en gestadig voortzwemmend, overviel ’m voor *t eerst de angst. De angst, dat-ie niet meer te beslissen, te kiezen had. Of-ie naar den oever toe zwom, of dat-ie 'r zich van verwijderde, ’t was 'n je opwindend raadsel. Soms spurtte-ie met 'n zet naar ’n plek met 'n schaduw, waar-ie de wherrie meende te zien dobberen, soms, de armen over 't hoofd sluitend, liet-ie zich omlaag glippen, om de diepte te meten, soms onpasselijk van

222