site achter de mg. Anders zag het dorp haar niet met die kamgaren, de uitwaseming van je handen tegenhoudende klungels. De zwarte wenkbrauwlijn boog naar het open wondvoetje - de zwarte nagels, die het gevecht met de garen toppen gewonnen hadden, bestreken zorgzaam en hygiënisch de zieke huid.
‘Ik zal je es wat zeggen,’ zei ze toen inderdaad. ‘Dat zit niet vanr buiten, dat zit van binnen - dat is door zijn bloed geslagen. Hoe meer hij loopt, hoe stukkender het wordt - er mag geen kou bij kommen, voor het kouwe vuur - en je mot hem ’s morgens, ’s middags en ’s avonds levertraantje voeren. Dat zuivert de kliertjes. En as ik nou nog de toekomst mot lezen, Toosie, mot ik een schoon wit kommetje.’ ‘Wie was dat, grote zuster?’ vroeg hij boven, terwijl ze hem in het grote bed - in het grote, op vaders plaats, om niet zo akelig alleen te zijn, en wat aanspraak te hebben - in het heus-grote bed instopte.
‘Dat was een buurvrouw, die verstand van kinderen heb.’ ‘Ik lust geen levertraan.’
‘Levertraan is heerlijk jongen - en as je die trouw drinkt, wor je ieder uur een heel end groter.’
‘Heb zij die ook gedronken?’
‘Natuurlijk,’ zei moeder, zich over hem buigend en meteen het licht uitdraaiend, omdat ze haast had er beneden bij te zijn als de juffrouw uit koffiedik ging lezen.
‘Moeder, je jokt.’
‘Mag je dat zeggen, ondeugende schat?’
‘Die kan geen levertraan gedronken hebben - tante Toos wel. Anders zou ze niet zo klein zijn gebleven. Ik leg nog niet goed, moeder. Bij mijn rug is het niet goed ingestopt, enne het kussen leit zo laag.’
‘Moeder komt dadelijk zelf in bed,’ lachte ze - ze kende het liedje van verlangen in het donker. En al riep hij nog zo -nu had ze geen tijd.
‘Meen je dat, Marie?’ zei Toos net toen ze binnen kwam, en juffrouw De Koos de kom met de koffiedik hiëroglyfen onder de meeloerende lamp heen en weer schudde. ‘Meen je het werendig? Doe het nog es over voor alle sekuriteit.’
‘En?’ vroeg moeder.
‘Doe me een plezier,’ snauwde Toos met een hoofd rood van bijgelovigheid. ‘Kom jij er niet bij zitten, Riek. Dat is niks
212