uit zijn verband hadden getrokken, midden in de nacht met het springveren matras en het bovenbed door de dwarsleg-gers heenzakte. Niemand merkte er wat van - zo door het vermoeide heen als ze waren. Eenmaal wakker geschrokken dacht tante: ik blijf op, om de eerste trein te halen, want anders begrijpen de jongens er niks meer van, maar toen ze het keukentje in wilde, om zich daar voorzichtig te wassen, vergat ze dat er een man op de grond lag, toen ze de lamp op wilde steken, en dat gaf in het stikkedonker van het keukentje zo’n bol mansgelach, dat de wasvrouw van beneden met de paraplu van haar man tegen, de zoldering moest kloppen, om aan het schandaal boven haar hoofd een eind te maken.
‘Nou dacht ik an een werachtige insluiper,’ vertelde Toos later. Het had geen haar gescheeld of ze was op zijn neus gestapt. Kraaien deed het ventje, toen hij het later hoorde.
23
‘Mag ik niet meehelpen, grote zuster?’ vroeg hij telkens weer, met de door de dokter zelf stevigomzwachtelde voet, in de leunstoel bij het raam, over het nieuwsgierige heen, toekijkend. Zo toen vader van de vroegtrein, waarmee tante Toos vertrokken was, terug was gekeerd, had je de poppen aan het dansen. Je begreep er geen luis van. Moeder sleepte de kasten leeg, en vader, die, als hij niet in de damp van zijn pijp verdween, zo hardop liep te zingen - en fijn hoor! -moeder zei, als vader op zangschool geweest was, had hij met zo’n prachtige stem geld als water kunnen verdienen - zo hardop, dat je oogharen er van knipperden - vader timmerde aan een stuk kratten in elkaar, en als de delen te ruw waren, had hij niet eens een schaaf voor het spint nodig: dat deed hij met zijn scherpe zakmes, waaraan van alles zat, een kurketrekker, een vijl voor je nagels, een in elkaar klappende schaar, een steeknaald voor je kiezen, een boor voor gaatjes en nog een tweede en derde en vierde mes. Er stonden de letters van vader op: K. S. - en als hij twaalf was kreeg hij er net zo een, als vader het zijne nog nodig had. Omdat Magdaleentje niet tegen de herrie van het kloppen kon, was ze met haar wiegje zo ver mogelijk op
155