Zóó beschouwend begrijpt met het feestbetoon in en aan de Nieuwe Amstelstraat, waar men dezen dag viert, in den zin van den Psalmist, als de dag, dien de Eeuwige heeft gemaakt, waarop wij juichen en ons verheugen.
In de Synagoge
Een uiterst bescheiden herinnering aan de bouworde van Salomo’s tempel: voorhof, altaar, Allerheiligste.
De voorhof, de kleine vestibule bij den ingang, is thans eenvoudig versierd met palmen en gobelins.
Langs de wanden der kerk prijken de schoonste der voorhangels, die bij de eerediensten om beurten de deuren sieren van de H. Arke. Gekozen zijn ze uit de zeer oude en uit nieuwere, maar alle uit de schitterendste voortbrengselen der vaderlandsche borduurkunst. Vooral Den Haag is vermaard wegens de fraaie synagoge-kleeden, die daar vervaardigd worden. Nu echter zoo vele naast en tegenover elkaar moesten geplaatst worden, kwam het aan op keuze en rangschikking. De heer N. le Grand heeft de zorg daarvoor welwillend op zich genomen - dus werd het tot een kleurengamma, waardoor, zonder de wijding van het Godshuis te kort te doen, het verheugende van deze stonde tot uiting komt.
Hoe nog duidelijker de vreugde te toonen? Geldt dan nog niet altijd het oud-Joodsche gezegde: Wo licht is, is simche (vreugde)? Sluit de vensters af voor het koude, vale licht van dezen pril-voorjaarsmiddag! En binnen alle lichten op! De electrische kronen in het ruim en in de zijbeuken, de kandelaars rond en op het Almemor - de verhevenheid waarop uit de Wetsrol wordt gelezen en een deel der gebeden voorgedragen, herinnering aan het altaar uit den tempel - en naast het Omoed, - de standplaats van den voorzanger - en langs de trappen, die naar de H. Arke leiden, en boven op de gaanderijen ... Licht, véél licht, als op de blijdste van Israëls feestdagen.
De Hechal (de H. Arke) - het Heilige - in de Synagoge bevat niet, als eens, het Allerheiligste in Salomo’s tempel, de tafelen Mozes. „Ons rest slechts dit Boek der Leer” klaagt de voorzanger op den Grooten Verzoendag. Klaag- en juichtoon. Want het is den Jood zijn hoogste bezit. Dat hij omwindt met zijde en satijn, kroont met zilver en goud. Keser Touro - de Kroon der Wet. De schoonste der versiersels prijken heden, nu de Oppergeestelijke dezer gezegende gemeente, Aaronszoon zelf, getooid met den Keser Kehoeno - kroon van het priesterschap -zich wendt voor dezen Heichal tot Haar die de draagster is in dit gezegende land van den Keser Malchoes - de kroon der Majesteit...
Op het voorhangsel voor de Arke, dat een geschenk is van de familie Rintel, zijn afbeeldingen geborduurd van alle voorwerpen, die in den Tempel gebruikt werden bij den Heiligen Dienst. De Sjoelchon (tafel) van het Almemor is gedekt met het kostbare kleed dat de Portugeesche gemeente deze Synagoge schonk bij haar 250ste verjaarfeest. Eenige der vele gewijde voorwerpen uit den rijken inventaris van de Groote Synagoge zijn nu tentoongesteld: drie fraaie kannen en schotels voor de handenwasschingen van de priesters vóór zij op de feestdagen den Zegen uitspreken, een gouden handwijzer bij het lezen der Wet, een Hebreeuwsch handschrift met miniaturen uit de dertiende eeuw, een zilveren makkabeeënluchter, een artistiek gebeeldhouwde besnijdenisstoel, een kostbaar schild voor een Wetsrol en siertorens, alle blijken van eerbied en liefde van notabele gemeentenaren ter verheffing van den luister bij den Eeredienst,
170