Het Jonas Daniel Meijerplein

schijnbaar ruwe daad van een moederhart. Ongevoeligheid noch gewetenloosheid, maar teeder-heid een liefderijkheid hebben haar doen besluiten, haar kind weg te werpen. Het water dat zij bij haar vertrek in een lederen zak medegenomen had en voldoende toereikend geweest ware, om daarmede het kind in de woestijn te laven, indien hare berekening van den weg niet gefaald had, was opgeraakt, omdat zij in de woestijn verdwaald was. Het kind, door dorst vreeselijk gekweld, moest nu den marteldood sterven. En deze aanblik was voor haar moederhart ondragelijk. Vandaar, dat zij in vertwijfeling het onder een der boomen wierp en de plaats dezer marteling verliet.

M. vr. De onnatuurlijke, pijnlijk aandoende handeling, dat ouders hun lievelingen wegwerpen, omdat de dorst dezen tot stervens toe kwelt, was voor niet geruimen tijd, geen zeldzaam verschij-sel in Joodsche kringen. Wij hebben ouders gekend, die, ofschoon streng en stipt godsdienstig, toch niet aarzelden, voor hunne kinderen een levensloop te kiezen, die door een dorre streek door een, voor het behoud van hun godsdienstzin gevaarlijke woestijn voerde. De ouders vertrouwden, dat het water, dat zij hun kind op de reis medegaven, voldoende toereikend was, om den dorst te lesschen. Met zekerheid rekenden zij er op, dat hun telg, toegerust met de kennis van den godsdienst, in de eerste jeugd ontvangen, gesterkt door de indrukken van het huiselijke, vrome leven, dat hun kroost zoo lang dagelijks gezien had, der verschroeiende en verzengende hitte der woestijn gemakkelijk tegenstand zou bieden. De weg immers was niet zoo lang, het aantal jaren der reis door de woestijn gering, Men vleide zich derhalve, dat ,was eenmaal de woestijn gelukkig doorloopen, het hun lieveling niet moeilijk zou vallen, den weg op te zoeken dien zij zelf zonder eenige moeite bewandelden. In den regel echter faalde deze berekening erg. Evenals bij Hagar het geval was, raakte het kind in de woestijn verdwaald. Het had het juiste spoor verloren en daardoor was ook het water, dat het van het ouderlijk huis medegenomen had, opgeraakt. De godsdienstige leeringen en de zedelijke indrukken, in de prilste jeugd ontvangen, bleken zwak en broos te zijn tegenover de verleidingen en bekoorlijkheden des levens. En tenslotte stond het op het punt, den geest te geven, die het bezielde, toen het den drempel der ouderlijke woning verlaten had. De arme ouders, bij dezen aanblik vertwijfeld, wierpen het kind weg en verwijderden zich, braken elk verkeer daarmede af.

Heden ten dage behooren de ouders, die in een dusdanige geval als Hagar handelen, tot de buitengewone zeldzaamheden. Ten believe van een hooger beginsel verloochent men thans zijn kind niet en in het allerminst verbreekt men ter wille eener godsdienstige overtuiging den band die ouders en kinderen vereenigt. Evenwel werpt men ook thans het kind weg, natuurlijk op eene andere wijze en in anderen zin dan te voren. Men werpt het weg, vóórdat het nog de reis naar de woestijn aanvaardde. Al zijn wij geheel doordrongen van de zekerheid, dat ons kroost, in de woestijn, die het betreedt, voor het Jodendom verloren zal gaan; al bestaat voor ons niet de minste twijfel, dat onze lieveling op den weg, dien hij nu inslaat, eene richting zal nemen, die van onze eigene, van de echt Joodsche, ten eenenmale afwijkt; al weten wij, dat wij op deze wijze zelf de bijl opheffen, om de takken en twijgen van den stam af te hakken, wij deinzen voor deze verminking niet terug. Vandaar ook, dat wij geen gewetensknagingen hebben, dat ons het pijnigende gevoel van zelfbeschuldiging vreemd blijft, wanneer later de uitkomst aan de alleszins niet gewenschte verwachtingen beantwoordt, wanneer onze zoon, zonder eenigen schroom op onze idealen met schouderophalen nederziet en ons daardoor de zekerheid verschaft, dat onze stam, ontbladerd en van zijne sappen beroofd, wegkwijnend uit den tuin des Heeren verdwijnen zal.

161