Hoge hoeden, lage standaarden

HET WASSENDE WATER

wiens Het joodsche vraagstuk, een maatschappelijk probleem, in het voorjaar voorjaar van 1940 verscheen te Hilversum, bij N.V. Gooi & Sticht, als deel van De gulden passer serie, Studiën voor onzen tijd.

‘Eigenlijk is het verkeerd van antisemitisme te spreken, daar men er slechts een verhouding mee bedoelt tot de Joden, niet tot andere Semieten, waaronder men er vaak vindt, die zelf hevige ‘antisemieten’ zijn. Beter is daarom het duitsche woord ‘Judengegnerschaft’, dat in het Nederlandsch moeilijk is weer te geven. In strikten zin moet men onder antisemitisme ‘Jodenhaat’ verstaan: de echte antisemiet in den vollen zin van het woord haat den Jood als Jood of ziet in hem een wezen, dat niet anders dan zijn haat kan opwekken. Wanneer iemand echter den te grooten of schadelijken invloed van de Joden wil bestrijden, hun (verworven) rechten wil beperken in overeenstemming met het algemeen belang, of alleen maar waarschuwt tegen den slechten invloed die door Joden wordt uitgeoefend, dan is zoo iemand nog geen antisemiet en mag men hem dus ook niet zoo noemen.

Sommigen, ook Christenen, spreken van toelaatbaar en ontoelaatbaar antisemitisme. Bij gebrek aan een beter woord zou men hierin kunnen berusten, maar toch lijkt het niet aan te raden. Antisemitisme wel immers niets anders zeggen dan ‘tegen de Joden zijn’, terwijl er aan ieder mensch altijd nog wel zóóveel goeds te vinden is, dat men niet zonder meer ‘tegen’ hem kan zijn. Ook schrijft de christelijke liefde voor, alle menschen te beminnen, de Joden niet uitgezonderd, en dit sluit uit, dat men zonder meer tegen hen is. Onchristelijk is ook de opvatting, dat de Jood een slecht wezen zou zijn: als menschen zijn wij immers allen gelijk en geroepen tot hetzelfde heil, door de genade van Christus.

Toen in de 19de eeuw de Joden door de emancipatie in nauwere aanraking met hun omgeving waren gekomen en zich daar een plaats hadden veroverd, laaiden de anti-joodsche gevoelens weer opnieuw op, voornamelijk in Duitschland, Oostenrijk-Hongarije, den Balkan, Polen, Rusland en Frankrijk (Dreyfus-affaire, 1894). Politieke partijen ontstonden, die de bestrijding der Joden in hun program opnamen, terwijl schrijvers over volken- en rassenkunde den wetenschappelijken ondergrond der Jodenbestrijding trachtten te leveren, die nu algemeen

181