Hoge hoeden, lage standaarden

BATAVIEREN EN BOTERKOEK

het Joods Nationaal Fonds, dan zei mevrouw Cohen: ‘We hebben al eentje van de Joodse Invalide⁷, en de zuinig opengemaakte deur werd gesloten voor een joodse toekomst.

Het joodse heden dat leefde in het glazen gebouw aan de Nieuwe Achtergracht, uit de grond gestampt door de bezielende directeur Gans, die met zijn staf van colporteurs van wanten wist.

Overal kwam je ze tegen, de vele gewiekste propagandisten, die geld klopten uit hermetisch gesloten beurzen, die liefdadigheid puurden uit stenen gemoederen. ‘Joodse Invalide⁷, hoor ik mevrouw S. in de Swammerdamstraat nog zeggen - dat is J. I. - dat betekent: wanneer jij, misschien morgen ik. En tja, wie kent die dag van morgen, dacht ik toen al. En allen bewonderden I. Gans. Deze bekwame en beminnelijke busjes-ambassadeur van de groot-Nederlandse filantropie (de joden daarbij uiteraard inbegrepen ) mobiliseerde het goed-geefse deel van heel de natie die op den duur wel het gevoel moest krijgen dat jood en joodse invalide identiek waren.

Iedere dag, ieder uur was er wat anders. En daarbij greep de directeur waarlijk naar de hoogste troeven. Het ging toch al slecht met de joden in de wereld - waarom niet via de J. I. onze (invalide) status versterken.

De Oranjes, die vóór de tweede wereldoorlog nimmer voet aan wal hebben gezet in de voormalige koloniën, bewezen door hun intensief bezoek aan deze instelling, dat dat met vooroordelen niets te maken had.

Het gedenkboek van 1961 (de stichting dateert van 31 december 1910) weet er van mee te praten. Dat vreemde gedenkboek dat historisch nogal bokkesprongen maakt en op pagina 25 zelfs durft beweren:

‘De ideeën van de jonge socialistische beweging, die de verpauperde Nederlandse arbeiders hun gevoel van eigenwaarde hergaf, drongen in de Amsterdamse Jodenbuurt door en lieten daar in deze voor sociale bewogenheid zo gevoelige klankbodem een residu van hoop voor de toekomst en liefde voor de medemens achter. Hierdoor kon een liefdadige vereniging van het volk zelf, die de religieuze tradities en de nieuwe gedachten verenigde, ontstaan en dit was de vereniging ‘De Joodsche Invalide’.’

145